4.6.18

Μελέτη για το συνδυασμό διαμορφωμένου νέου χώρου, χρόνου, ηχητικής και εικαστικής δράσης μέσα σε δεδομένο χώρο.


Στη μελέτη αυτή η έρευνα εστιάζει στην περιοχή της Αθήνας, σε υλικό το οποίο έχει δημοσιευθεί στο ιστολόγιο κι αφορά εικαστικές εκθέσεις από την περίοδο 2009 – 2012, με έμφαση στο έδαφος της Αττικής και ιδίως του κέντρου της πρωτεύουσας. Θα εξεταστεί η πολιτική άποψη στο έδαφος σύμφωνα με το Θεολογικό επίπεδο και τη λογική της εθνικής πολιτικής της Ελλάδας μέσα από το ήδη διαμορφωμένο τοπίο της Μεταπολίτευσης, δηλαδή μετά το 1974 ως σήμερα.


The Callas – Λάκης και Άρης Ιωνάς
" Lipstick "
AMP

Στην ατομική έκθεση των δύο αδελφών Λάκη και Άρη Ιωνά – The Callas στη γκαλερί AMP στο κέντρο της Αθήνας, κατά το έτος 2008- 2009, με τίτλο “Lipstick” παρατηρούμε ορισμένες από τις αρχές που αφορούν την μελέτη της δογματικής/ διδακτορικής του ιστορικού έτους 2012, συγκεκριμένα την άποψη για τους διαμορφωμένους χώρους στη διάσταση του χρόνου, με ηχητικό και εικαστικό ενδιαφέρον στη δράση τους σε δεδομένα περιβάλλοντα και στο έδαφος. Καταρχάς, να σημειωθεί ότι η έκθεση έλαβε χώρα στην Αθήνα, στο νομό Αττικής, στοιχείο εδάφους με το οποίο ξεκινά η μελέτη για τον προσδιορισμό της, η οποία και μεταβάλει την άποψη υπό μια έννοια κατοχύρωσης των δικαιωμάτων των όσων παρουσιάζονται, και στην εντύπωση τους. Ο χώρος μεταβάλει την έκθεση των Callas, η Αθήνα λειτουργεί προς αυτήν την κατεύθυνση. Θεωρούμε ότι οι καλλιτέχνες εδώ εκπροσωπούν τη σύγχρονη τέχνη, καταπιάνονται, όμως, μέσα από ιδέες παραδοσιακών τεχνών , ιδίως με την ιδέα της λαογραφίας στην ελληνική παράδοση. Αυτή είναι μια πρώτη ένδειξη πολιτικής άποψης, ανάμεσα στην ιστορική πραγματικότητα των αναφορών τους και σε ότι παρουσιάζουν, οι ίδιοι είναι οι εκπρόσωποι και γι αυτό φέρουν μια πολιτική ως δίδυμο καλλιτεχνών με κοινό όνομα. Το βασικό στοιχείο της έκθεσης, λοιπόν, είναι το σχόλιο που επιζητούν να προκαλέσουν χρησιμοποιώντας τους ίδιους ως μέσο καλλιτεχνικό για να ασκήσουν πολιτική μέσω της μουσικής και των εικαστικών. Ανάμεσα στην παρουσία του Θεολογικού και στους ίδιους διαμορφώνεται μια ανάγνωση, η οποία φέρει μια διεργασία πειραματικής σημασίας, η οποία και διατηρεί την έρευνα και την πολιτική σε ένα επίπεδο, ειδικά ερευνητικό. Την πολιτική αυτή εξετάζει το ιστολόγιο, με τη δημοσίευση του υλικού των εκθέσεων να αποτελεί στοιχείο επικαιροποίησης των όσων βλέπουμε, δηλαδή δε δέχονται από αλλού ιδέα “νομιμότητας”, το Υπουργείο απέχει, μια γκαλερί δίνει το βήμα κι εμπορικά κυρίως, υπάρχει ιδέα οικονομίας. Από μια άποψη πρωτεύουσας, όπως είναι η Αθήνα, παίζει ρόλο η έννοια της οικονομίας και του εμπορίου εδώ, μεταβάλει την άποψη, χωρίς διακριτά στοιχεία απαραίτητα, αρκεί το έδαφος. Στην τυπική ιδέα του Θεολογικού λαμβάνονται υπόψιν ως χώροι παρουσίας οι ναοί,τα μοναστήρια και γενικά χώροι θρησκευτικής σημασίας, σε αντίθεση η νέα άποψη που προέβαλλε το Θεολογικό του Βόλου κατά το 2012, πριν και μετά, η σημασία του χώρου βρίσκεται σε μια φανταστική διάθεση γύρω από ένα υπόγειο της οδού Φυλής στην Αθήνα με την ονομασία “Καταραμένο Σύνδρομο” και γενικά τους μουσικο-εικαστικούς χώρους ανά την Ελλάδα και το εξωτερικό. Στην ιδέα της δημοσίευσης του υλικού της έκθεσης από το προσωπικό αρχείο του Θεολογικού, το δίδυμο των καλλιτεχνών αντέδρασε θετικά, δεν έλαβε κάποια αρνητική ειδοποίηση κατόπιν, να σημειωθεί. Θεωρούμε, λοιπόν, ότι τον χώρο της κριτικής για τη μελέτη αυτή διαμορφώνουν οι μουσικο-εικαστικές δράσεις με τη συμμετοχή περισσοτέρων παραμέτρων, όπως η πολιτική, η οικονομία, η τέχνη, η γεωπολιτική και διάφοροι άλλοι ερευνητικοί τομείς. Με την ιδέα της πολιτικής δογματικής Μητσοτάκη, πλευράς Νέας Δημοκρατίας Ν.Δ., θεωρούμε ότι πραγματοποιείται η έκθεση αυτή, αφήνοντας στον επισκέπτη να σχεδιάσει τη δική του άποψη για τα έργα, με την έκθεση, όμως, να έχει τη δική της ερμηνεία από πλευράς καλλιτεχνών, διαφέρουν οι ερμηνείες, δύο ως πλευρές, πολλαπλές ως ανάγνωση, φαίνεται οι ίδιοι να έχουν επίγνωση αυτής της διαμόρφωσης. Οι ίδιοι οι καλλιτέχνες με την επιλογή τους να εκθέσουν στη συγκεκριμένη γκαλερί φαίνεται να επιδιώκουν μια τέτοια κατοχύρωση των δικαιωμάτων τους γι' ανάγνωση των έργων τους, η Αθήνα συμβάλει σε αυτό κι εδώ. Θεωρούμε ότι με την πολιτική δογματική συμμετέχουν στη γεωπολιτική εσωτερικά της χώρας μέσα από τον τομέα της Τέχνης, επιδιώκοντας τα έργα τους να προκαλέσουν μια “μετάθεση” στο χώρο, να δημιουργήσουν πολιτική στο έδαφος, άκτιστο και προσανατολισμένο από πολιτική διάθεση. Θεωρούμε, επίσης, ότι οι καλλιτέχνες δημιούργησαν έργα τα οποία θέλουν να προκαλούν, αναφορά πιο εκτενώς σε άλλη σχετική μελέτη της δογματικής/ διδακτορικής, ανάμεσα, λοιπόν, από την πρόκληση της πολιτικής διάθεσης και της εικαστικής τους παρουσίας υπάρχει πάλι ένα τοπίο διαμορφωμένο. Η άποψη της πολιτικής της έκθεσης ενισχύεται στο δεδομένο ότι οι ίδιοι χρησιμοποιούνται για την έκθεση τους, είναι χαρακτηριστική η αναφορά τους ότι δανείζονται τη βοήθεια συγγενικών τους προσώπων για τη χειροτεχνία των έργων τους, αυτό μας μεταφέρει στην άποψη Μητσοτάκη στα Εικαστικά. Στην εικαστική τους άποψη, φέρνουν πιο κοντά στο έδαφος τη χρήση της λαογραφίας, αυτό δημιουργεί συγγένεια ανάμεσα στις δύο παραμέτρους, φαίνεται, δηλαδή, η λαογραφία να είναι ιδανικά κοντά στην ελληνική γη, με την υφαντική και την πλεκτική να είναι οι δύο βασικές παραδοσιακές τέχνες των καλλιτεχνών. Στη λογική διαμόρφωσης μιας ιστορίας τέχνης μέσα από τα όσα παρουσίασαν στην ατομική τους έκθεση τα αδέρφια Ιωνά βλέπουμε μια επίδραση του μοντέρνου κινήματος της pop – art με άποψη σε αυτό το επίπεδο ώστε να δημιουργήσουν σύγχρονη τέχνη. Εδώ, υπάρχει η πολιτική δογματική της πλευράς Παπανδρέου, βλέπουμε υπάρχει μια ομαλότητα στη μετάβαση που κάνει η σκέψη. Υπάρχει ιδέα γραφιστικής, μάλιστα, στα σχέδια των καλλιτεχνών, βλέπουμε δηλαδή να καταπιάνονται με τις γραφικές τέχνες, το σχέδιο, πριν προχωρήσει το μολύβι στην κλωστή, οι παραδοσιακές τους αναφορές προκαλούν μια άποψη στα μέσα τους, το κοινό τους έργο παίρνει στοιχεία σύγχρονα, μεταμοντέρνα. Οι γραμμές των έργων μαρτυρούν αυτήν την προεργασία, οι ίδιοι στην πολιτική του στυλ τους υιοθετούν αυτήν την ευχέρεια που έχουν. Στη λογική διαμόρφωσης μιας ιστορίας τέχνης, βλέπουμε με το Θεολογικό ότι τα έργα των Callas επενεργούν πάνω στον επισκέπτη, τον ακολουθεί ο κανονισμός που διέπει αυτήν την άποψη στο έδαφος, τον “αγγίζουν” για παράδειγμα τα νέα τρία χρώματα, κόκκινο, κίτρινο, πράσινο της Θεολογίας του 2012, και η Οπτική του Δρυγιανάκη Κωστή ως στοιχείο εδάφους. Υπάρχουν στοιχεία δογματικής, όπου βλέπουμε να εσωκλείονται ιστορικά δεδομένα στην εικαστική τους τέχνη, σε μια προσπάθεια μεταβάσεων από κινήματα και θεωρίες, βλέπε σουρεαλισμός, σε μια παρεκτροπή των παραστάσεων τους. Τα μοντέρνα κινήματα ήταν αυτά τα οποία μεταμόρφωσαν δυναμικά την ιστορία τέχνης του προηγούμενου αιώνα, 20ου αιώνα, στον σημερινό 21ο αιώνα, είναι η ιδανική τους μετάβαση. Επιτρέπεται αυτό, όμως; Μετά το 2012, το έτος της δογματικής/ διδακτορικής η Θεολογία επιτρέπει μια άλλη άποψη να υπάρχει στο έδαφος, σε ιδιαίτερη σχέση με την τέχνη, εφόσον αφορά περισσότερο το Θεολογικό. Εννοώντας, σε συνέχεια, την ιδέα του να εξάγει η Ελλάδα τέτοια δεδομένα σε δράσεις, οι Callas το ξέρουν αυτό και υιοθετούν οι ίδιοι την αποδοκιμασία αυτή στην τέχνη, δε διεξάγεται ομαλά, δηλαδή, η σκέψη, η συναίνεση πολιτείας και ατομικής πρωτοβουλίας. Το Θεολογικό το επιτρέπει να υπάρχει ως άποψη, αρχικά, συμφωνεί επιτυχώς με τους καλλιτέχνες εδώ, δημοσιεύει κάποια στοιχεία τους, μάλιστα. Διερευνώντας το επίπεδο δράσης στη Μουσική, οι δύο καλλιτέχνες με την κοινή ονομασία Callas φαίνεται να γνωρίζουν την Παλιά Παράδοση του Βόλου και πώς αυτή διαμορφώθηκε μέσα από μουσικούς όπως ο Κωστής Δρυγιανάκης ή ο Στάθης Θεοχαράκης, και η τοπική μουσική σε διάφορες εκφάνσεις όπως ορχήστρες ή λοιπές ομάδες, έτσι διαμορφώνεται μια άποψη μέσα από δυτικότροπες απόψεις στην ιστορία κινημάτων ιδίως του 20ου αιώνα, και πάλι, εισάγοντας μια δική τους αίσθηση σε στυλ perfomance για τις ανάγκες του έργου τους, με κύριο ιδίωμα το punk. Άλλη μια πρόκληση, η Αθήνα αυτά τα χρόνια έχει πρόσφορο έδαφος για ζύμωση στα ξενόφερτα μουσικά στυλ, θεωρούν τους εαυτούς τους συμμέτοχους σε μια διαμόρφωση ενός μουσικού τοπίου μέσα από ατομικές ή συλλογικές προσπάθειες. Η πολιτική της γκαλερί AMP επαυξάνει στη φιλοξενεία της έκθεσης γύρω από τη μουσική τους απόπειρα, επίσης, παίρνουν θετικά επιπρόσθετα σχόλια για την παρουσία τους. Η επίσκεψη και το φωτογραφικό υλικό της δημοσίευσης βασίζεται στη μουσική ζωντανή perfomance που είχε οριστεί κατά τον προγραμματισμό της έκθεσης, λειτουργεί στο σύνολο, παρουσιάζοντας μια σφαιρική άποψη της κοινής τους δράσης. Χρησιμοποιούνται μουσικά όργανα από τους ίδιους και στον κοινό χώρο μια σειρά από γυναίκες, μία ή και περισσότερες από μία, ως μια αναπόληση στο παρελθόν, σε στούντιο και χώρους διασκέδασης μιας εποχής, μέσα από μια επανάχρηση ελληνικότητας, φορώντας την δική τους υφαντική άποψη, και στο σύνολο εισάγοντας την έννοια “δράση”. Στις αντιδράσεις του κοινού κινούνται ήπια σχετικά, υπάρχει και πιο εύηχη άποψη, το κοινό μπορεί να γίνει προκλητικό, μάλιστα, να δείχνει ότι το διαπερνά η μουσική. Φαίνεται, εκ προσωπικής γνωριμίας και συζητήσεων, ότι τους απασχολεί ο χώρος και πώς η παρουσία τους δραστηριοποιείται συγγενικά, τους ενδιαφέρει η άποψη στο χώρο των εικαστικών τεχνών, δηλαδή αρέσκονται αν υπάρχει άποψη εικαστική όταν εκθέτους τους εαυτούς τους ως καλλιτέχνες. Φαίνεται μια νεωτερικότητα στη στάση των γυναικείων σωμάτων, διαμορφώνουν ένα δικό τους χώρο το καθένα, στο πλαίσιο της γκαλερί, όπου βρίσκονται, βλέπουν τα χέρια και τα πόδια να δημιουργούν άποψη, κρατώντας αντικείμενα ή μη. Το σώμα εκτίθεται, φαίνεται να είναι εκτεθειμένο στον ήλιο, σε μια ιδεατή “ηλιοφάνεια” καλοκαιρινή, φαίνεται από τον προσεγμένο ρουχισμό που θυμίζει φορέματα στην παρούσα έκθεση ότι απασχολεί αυτή η ερμηνεία, ένα υποφαινόμενο “μαύρισμα” στο δέρμα, καλοκαιρινό. Η Αθήνα φαίνεται να δυσχεραίνει αυτήν την άποψια, περί παραλίας, ή τουλάχιστον να έχει το δικό της τοπίο κι έδαφος, σε βαθμό που επηρεάζει κάπως την άποψη, το κλίμα γέρνει προς τον Μητσοτάκη και πάλι, αυτούσιος ο ήλιος και η επίδραση του στα παραλιακά μέτωπα της Αττικής, στοιχείο τοπογραφίας κι άποψης εδώ.

( Η ιδέα του χρόνου απασχολείται από τους χειμερινούς μήνες του 2008 – 2009 κατά τους οποίους έλαβε χώρα η έκθεση, η δράση της δημοσίευσης αφορά το 2009. Μια ακόμη, λοιπόν, άποψη στη μελέτη, να δούμε τη δράση τους με Θεολογικό εν μέσω καιρικών συνθηκών κατά τους μήνες Δεκέμβριο και Ιανουάριο, στην αλλαγή του έτους, εν μέσω της σημασίας της Αθήνας εφόσον μας προσδίδει την αθηναϊκή σεζόν, όπως αποκαλείται από τους κατοίκους της πόλης, δίνοντας έτσι έμφαση στη δράση τους. Άλλο ένα στοιχείο πρόκλησης και στην οικονομία, ζητά το κοινό να αισθανθεί οικεία στο χώρο και να αισθανθεί την έκθεση. Μάλιστα, το Θεολογικό βρίσκεται κατά το 21ο με 22ο θεολογικό έτος ηλικιακά.)
  
" George Tourlas and His Friends "
Καππάτος

Στην περίπτωση της ομαδικής έκθεσης σε επιμέλεια του εικαστικού καλλιτέχνη Γιώργου Τούρλα, ο ίδιος εκθέτει την προσωπική του δουλειά μαζί με το έργο διεθνών καλλιτεχνών σε διάφορα μέσα εικαστικών τεχνών, στη γκαλερί Καππάτος στο κέντρο της Αθήνας, στην περιοχή Μοναστηράκι. Άλλη μια διερεύνηση, λοιπόν, για την Αθήνα, για το έδαφος μιας εικαστικής έκθεσης στην πρωτεύουσα της Ελλάδας, το έδαφος της μας απασχολεί και πάλι στην κριτική που αναδεικνύει η μελέτη αυτή. Στην ομαδική αυτή έκθεση βλέπουμε να υπερισχύει η πολιτική Βόλου με την ιδέα ότι το Θεολογικό την παρακολούθησε κατά το έτος 2009, οπότε κι έλαβε χώρα στη γκαλερί. Μας απασχολεί, λοιπόν, η πολιτική σε περισσότερες από μια εκφάνσεις της, εξετάζουμε όλα τα επαρκή πλαίσια αναφοράς. Ο επιμελητής επιλέγει να εκθέσει διεθνείς καλλιτέχνες, σε ένα έδαφος αθηναϊκό, γεγονός που αποδοκιμάζει το ίδιο το έργο που συμμετέχει στην Ελλάδα από το εξωτερικό. Η πολιτική της Αθήνας και το γεγονός ότι η έκθεση λαμβάνει χώρα στο έδαφος της είναι το στοιχείο πρόκλησης για τον επιμελητή Γιώργο Τούρλα να στήσει μια ομαδική έκθεση σαν αυτή, με τις αισθητικές αναφορές και την ιστορία τέχνης, αν διαμορφώνεται, να μας ενδιαφέρουν προφανώς. Η έκθεση έχει πολιτική δογματική Μητσοτάκη και Παπανδρέου, των ισχυρότερων δύο κομμάτων της Ελλάδας, ειδικά στη Μεταπολίτευση. Με την ιδέα της τότε χρονικής περιόδου κατά την εκλογή Καραμανλή στην ελληνική κυβερνητική πολιτική του τόπου, θεωρούμε ότι επηρεάζεται η έκθεση αναλόγως και διαμορφώνει μια άποψη το αισθητικό της κριτήριο απέναντι στις τρέχουσες συνθήκες της εποχής, που έφταναν και στο τέλος τους, σε μια πολιτική αλλαγή προς το ψήφισμα στον Παπανδρέου μετά τον Οκτώβρη του 2009. Θεωρούμε, λοιπόν, ότι η παρουσίαση τους σε αθηναϊκό έδαφος επιδοκιμάζει στο να έχουμε πολιτική αλλαγή; Θεωρούμε ότι οι εικαστικές συνθήκες λειτουργούν προς όφελος της πολιτικής; Το ερώτημα είναι κι αισθητικό, δηλαδή χρησιμοποιούνται έργα διεθνών που τους απασχολεί, μάλιστα, η πολιτική, έχουν ισχυρά βιώματα από νεαρή ηλικία, ώστε να εξάγονται στοιχεία στο έδαφος της επίσκεψης στη γκαλερί; Στη διάθεση μελέτης, λοιπόν, για το αν η αισθητική επηρεάζει την πολιτική εδώ, θεωρούμε ότι η απάντηση είναι θετική και βρίσκει σοβαρά συμμέτοχο και υπεύθυνο τον Γιώργο Τούρλα, ο οποίος δοκιμάζεται και μέσω της μουσικής. Οι αναφορές τους αφορούν την κατασκευή, σημαντικό στοιχείο, επίσης, το σχέδιο, το χρώμα, τη ζωγραφική, τις γραφικές τέχνες, υπάρχει μια σοβαρή άποψη άριστου σχεδίου, επιτηδευμένου μέσα από την ιστορία τέχνης των αιώνων, θεωρούμε ακριβώς εν μέσω Θεολογικής άποψης, μετά το 1500, τον 16ο αιώνα, δηλαδή, και την ιδέα του σχεδίου, μια ιδέα για να τονίσει τις παραμέτρους, τα στοιχεία που κάνουν το ιδίωμα του καθενός να ξεχωρίζει στον χώρο κι όλοι μαζί να αποτελούν μια πολιτική.

Γιάννης Βαρελάς
" Blue Soldier – Opera Costumes "
The Breeder

Η μελέτη συνεχίζει με την ατομική έκθεση του Γιάννη Βαρελά στη γκαλερί The Breeder με τίτλο “ Blue Soldier – Opera Costumes ”. στην περιοχή του Μεταξουργείου στην Αθήνα, μας απασχολεί το έδαφος στη μελέτη αυτή, θεωρούμε ως δεδομένο το ελληνικό έδαφος και το πώς η εικαστική τέχνη εδώ επιδρά στη διαμόρφωση του. Πολιτικά ως εικαστικός καλλιτέχνης, ο Βαρελάς φαίνεται ιδιαιτέρως κοινωνικός, δηλαδή παρουσιάζεται με μια δυτικότροπη εντύπωση γνωστού καλλιτέχνη, το υιοθετεί αυτό το στοιχείο η γκαλερί, μάλιστα, επενδύει σε αυτό εμπορικά, υπάρχει σοβαρή βάση. Ο καλλιτέχνης έχει πολιτική διεθνούς παρουσίας στον τομέα των τεχνών, η ζωγραφική του απασχολεί την ιστορία τέχνης, την αισθητική, μάλιστα η πολιτική του εμπίπτει στο γεγονός ότι είναι από τους καθοριστικούς καλλιτέχνες της γενιάς του, έχει πολλαπλή διεθνή παρουσία. Εδώ συμβαίνει το εξής, τα περιεχόμενα του έργου, ότι αποδίδεται με σχέδιο στο χαρτί ή στην κατασκευή λειτουργεί αντιπροσωπευτικά για κάτι άλλο από αυτό που η σύνθεση μαρτυρά αρχικά, στήνεται μια αισθητική προσέγγιση του ίδιου ώστε να έχει το δικό του ιδίωμα στην εικαστική του γλώσσα κι έκφραση. Τα έργα παρουσιάζονται διαφορετικά, από το τι μπορεί να σημαίνουν, ο καλλιτέχνης μας οδηγεί σε πολύπλοκα μονοπάτια. Η πολιτική δογματική Μητσοτάκη λειτουργεί συμβολικά και “παραστατικά” εδώ, πλάθεται κι άλλη ερμηνεία, δηλαδή, αν παρατηρήσεις με πολιτική τα έργα. Χρησιμοποιούνται τα σχήματα του σχεδίου επιλεκτικά και κάπως διστακτικά για να εξατομικεύσει ο καλλιτέχνης το ιδίωμα του. Η έκθεση παρουσιάζεται μέσα στην πολιτική Καραμανλή, το έτος 2009, χρησιμοποιούνται τα κυκλικά στοιχεία των σχεδίων των έργων, όπου παρατηρείς σφαιρικά σχήματα, εξομαλύνουν τις γωνίες και τα αιχμηρά σημεία της ζωγραφικής του. Η Αθήνα προσπαθεί να εισάγει “μέσα” της ότι καινούριο παρουσιάζει ένας καλλιτέχνης, η γκαλερί τον εκθέτει, δέχεται θετικά τη διάδραση μεταξύ του εδάφους της και των έργων του Βαρελά. Τα έργα απεικονίζουν τον άνθρωπο σε μια άλλη μορφή εικαστικής έκφρασης, στη γλώσσα του Βαρελά, αυτό εξομαλύνει τη σκέψη. Έχει αναφορές στα μοντέρνα κινήματα, η Αθήνα σύγχρονη, τι ποιο ιδανικό στην ιδέα της μετάβασης από τον προηγούμενο αιώνα στο σήμερα; Μια αισθητική εικαστική έκφραση. Ο τίτλος της έκθεσης εκφράζει μια άποψη μουσικής, μας μεταφέρει στην όπερα, στοιχείο μουσικής δράσης στη διαμόρφωση της μελέτης. Τι μπορεί ο τίτλος και η θεματική να θεωρήσουν ή να θεωρηθούν σε μια μελέτη σαν αυτή. Είναι εισαγωγική έκθεση σε περιβάλλοντα που θα ακολουθήσουν, προτρέπει σε μια θέαση, τα επόμενα μπορεί να είναι πιο ισχυρά. Το μαύρο χρώμα επικρατεί, ρίχνει κατακόρυφα την πολιτική του ο καλλιτέχνης.
 
Lizzy Bougatsos
The Breeder – Remap KM #2

Η μελέτη συνεχίζει με την ατομική της Ελληνο – Αμερικανίδας Lizzy Bougatsos στο φεστιβάλ με τίτλο Remap KM με εκπροσώπηση από τη γκαλερί The Breeder, που έλαβε χώρα κατά το 2009 στο Μεταξουργείο, στην Αθήνα και πάλι. Θεωρούμε έδαφος ελληνικό, και βλέπουμε την παρουσία μιας διεθνούς καλλιτέχνις να συμμετέχει ατομικά μέσα στον χώρο της γκαλερί. Τα μέσα της πολύπλοκα, η ιδέα που υπερισχύει πιο κοντά στο έδαφος είναι η πολυπλοκότητα των μέσων της, αυτή είναι η πολιτική της, άλλωστε. Θεωρούμε εικαστικά την κατασκευή, τα χέρια μιας Ελληνίδας των ΗΠΑ πιάνουν διάφορα υλικά και στήνουν διάφορα έργα ποικίλης εικαστικής σημασίας. Η πολιτική της περιόδου από τον Κώστα Καραμανλή οδεύει προς τοτέλος της, βρισκόμαστε στους θερινούς μήνες του 2009, η χώρα ετοιμάζεται για πολιτική αλλαγή προς την πλευρά Παπανδρέου. Αναρωτιόμαστε και πάλι, κάνει κάτι η έκθεση αυτή προς αυτήν την κατεύθυνση; Επιφέρει σύμπραξη στις πολιτικές αλλαγές; Είναι ιδιαιτέρως προκλητική εικαστικός η Bougatsos, η πολιτική πώς το δέχεται αυτό, θα αναρωτιόταν κάποιος χωρίς τις υποψίες που επιφέρει η έκθεση. Ο χώρος είναι κενός, το άσπρο της αρχιτεκτονικής του μας μεταφέρει στην εικονοποιία που δοκιμάζει η Bougatsos πιο εύστοχα στο σχόλιο που θέλει να πετύχει. Αποδοκιμάζει τη θέαση με την επανάληψη ανθρώπινου σκέλους, όπως είναι τα γεννητικά όργανα σε μια περίοδο σημαντικής πολιτικής αναταραχής στην Ελλάδα και στο δημόσιο πρόσωπο της στο εξωτερικό. Το έργο της θεωρείται σημαντικό για μια έκφραση ελληνικότητας, αυτό είναι ένα στοιχείο κοντά στην ιδέα παρουσίας του στη χώρα μας. Κάνει ένα σχόλιο με την εικαστική της έκφραση που ταιριάζει στην ιδέα της περιόδου εκείνης, ένα φεστιβάλ, ένας θεσμός που κρατάει μέχρι σήμερα, είναι ο κύριος τόπος ανάδειξης της δουλειάς της. 
 
Στέλιος Φαϊτάκης
"...to a blessed land of new promise "
The Breeder

Στην έκθεση του Στέλιου Φαϊτάκη στη γκαλερί The Breeder κατά το χρονολογικό έτος 2009, ο καλλιτέχνης εκθέτει στην Αθήνα σε ατομική έκθεση στην Ελλάδα. Θεωρούμε ότι η έκφραση του είναι από τις πιο σημαντικές για τον ίδιο σε αυτήν την ατομική ανάδειξη του έργου του. Παρουσιάζεται εν μέσω πολιτικής αλλαγής στην Ελλάδα, τον Οκτώβρη του ίδιου έτους έχουμε μια μετάβαση από το επίπεδο Καραμανλή στο επίπεδο Παπανδρέου, η πόλη της Αθήνας ζει σε άλλους ρυθμούς. Στην πολιτική αυτή άποψη ο καλλιτέχνης συμμετέχει ήπια και το έργο του, η άποψη του γέρνει προς την πολιτική δογματική του Παπανδρέου, μας δημιουργεί μια ομαλή διήγηση στη βόλτα προς το Μεταξουργείο. Τα χρώματα του ορίζουν την πολιτική του, ο ίδιος τα δημιουργεί μεθοδικά προς μια παλέτα με άποψη, σχηματίζουν την εικονογραφία του όπως αυτή πολύ σημαντικά φαίνεται στην ιστορία τέχνης, μέσα από τη βυζαντινή τέχνη και τη λογική του γκραφίτι στους τοίχους, αυτή είναι άλλωστε η άποψη του εικαστικού Φαϊτάκη εδώ. Η πολιτική που διαμορφώνει λοιπόν ο χώρος της έκθεσης στη συνείδηση του θεατή, του ερευνητή, του επισκέπτη πηγάζει από μια έκφραση αισθητικής του δρόμου, με το χρώμα να είναι το μέσο άσκησης πολιτικής, τα μέσα του καλλιτέχνη μας αφορούν. Ο εξωτερικός κι εσωτερικός χώρος της έκθεσης και των νοημάτων για μια έκφραση τέχνης του δρόμου αναπλάθει τις έννοιες και δημιουργεί ένα νέο τοπίο με σχόλια. Η εικονογραφία έρχεται να δώσει την απάντηση στα ερωτήματα που προκύπτουν για τη σημασία που έχει μια τέχνη που βλέπεις εξωτερικά στους τοίχους να βρίσκει στέγη στο εσωτερικό μιας γκαλερί. Η πολιτική σημασία που παρατηρείται εδώ διαμορφώνει τον χώρο από την εικαστική δράση. Η Αθήνα τη δέχεται απλόχερα, ανοιχτόκαρδα, ο καλλιτέχνης πρώτα χρησιμοποίησε τους τοίχους της πόλης και η γκαλερί έρχεται να συμπληρώσει εμπορικά, υπάρχει προφανώς ιδέα οικονομίας. Τι μας φέρνει, όμως, σε μια διαπίστωση πιο κοντά στο έδαφος για τα μέσα του καλλιτέχνη; Η ιδέα του χρώματος είναι η απάντηση, η ανάκληση των ιστορικών χρόνων της βυζαντινής εποχής, επίσης, δημιουργείται ιστορικό ενδιαφέρον. 

 
Mark Titchner
" The Age of Happiness "
Ελληνοαμερικάνικη Ένωση

Στη λογική της έκθεσης του Βρετανού Mark Titchner στην Ελληνοαμερικάνικη έκθεση στην Αθήνα, σε ελληνικό έδαφος, βλέπουμε να χρησιμοποιείται μια έκφραση της πολιτικής της Μεγάλης Βρετανίας. Η Ελλάδα υποδέχεται έναν σύγχρονο καλλιτέχνη, στον χώρο ενός φορέα, ο οποίος παίζει τον ρόλο του στην άποψη της έκθεσης. Τα μέσα είναι πολύπλοκα, η έκφραση σημαντική, οι κατασκευές στον χώρο προσπαθούν συνολικά να διαμορφώσουν την άποψη στον επισκέπτη. Η ιδέα αυτή της πολλαπλότητας των εκθεμάτων σε συνδυασμό με την πολιτική του στησίματος φέρνει σε διάλογο τον άνθρωπο με την ίδια του την πολιτική, τον αποδοκιμάζει σε ελληνικό έδαφος. Η πολιτική στην Ελλάδα πολύ καίρια, πολύ σημαντική στην αλλαγή της δεκαετίας, εν μέσω φθινοπωρινού μήνα, με άποψη από τη Μεγάλη Βρετανία ερχόμενος. Τα έργα διαμορφώνουν μια λογική στον θεατή, όχι απλά πολιτική. Αισθητικά, χρησιμοποιείται η γραφή σε διάφορες εκφάνσεις της, σε κατασκευές γλυπτικές συνθέσεις ή εκτυπώσεις μεγάλου μεγέθους, είναι επιβεβλημένη η άποψη της γραφής εδώ. Θεωρούμε ότι αυτό είναι το πιο συγγενές στοιχείο στο έδαφος, η γραφή, σε γραφιστικές απόπειρες, φυσικά. Η γραφή μας φέρνει κοντά στο ελληνικό έδαφος, αν το θεωρήσουμε άκτιστο, με την πολιτική να τρέχει. Με την ιδέα της πολιτικής προς τον Παπανδρέου κι ενώ μόλις έχει αναλάβει τα ηνία της χώρας, φαίνεται αισιόδοξο το μήνυμα της έκθεσης, αυτό που θέλει να περάσει με τις γραφικές αναφορές. Το χρώμα είναι κοντά σε μια νέα επεξεργασία, κάπως “πρωτόγονο” στη σύνθεση του, επιτηδευμένα, βέβαια για την απόκλιση της εποχής από το ένα επίπεδο πολιτικά στο άλλο. Η έκθεση θα μπορούσε να έχει τον χαρακτήρα μιας μικρής αναδρομικής τους καλλιτέχνη, είναι πολύ σημαντικό το επίπεδο του εικαστικά. 

 
Γιάννης Τσαρούχης
" Γιάννης Τσαρούχης 1910 - 1989 "
Μουσείο Μπενάκη

Στο έτος 2010 από την Αθήνα και πάλι, του Νομού Αττικής, παρατηρούμε την αναδρομική έκθεση του ζωγράφου Γιάννη Τσαρούχη στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς, με τον τίτλο “ Γιάννης Τσαρούχης 1910-1989 ”, βλέπουμε αναφορά στα δύο σημαντικά έτη, αυτό της γέννησης κι αυτό του θανάτου του. Μια έκθεση που σε άφηνε να αφουγκραστείς το σύνολο του έργου του στις δεκαετίες, τις επιρροές του, το θέατρο, πολύ σημαντική η ενασχόληση του, κι ότι καταπιάστηκε ο ίδιος τα χρόνια της ζωής τους, πολυποίκιλη θα τη χαρακτηρίζαμε. Μια έκθεση με πολιτικές ερμηνείες για την εποχή του σημαντικού ιστορικού καλλιτέχνη της ΑΣΚΤ, σε μια περίοδο πολιτική στην Αθήνα που το έδαφος διαμορφώνεται γύρω από την άποψη της πλευράς Παπανδρέου, είμαστε στο 2010, η σκέψη θεωρείται ότι προσανατολίζεται ομαλά εκείνα τα χρόνια, είναι θετικό για τις εικαστικές εκθέσεις να ευνοεί η πολιτική. Μάλιστα, μπορεί να θεωρηθεί πολύ καθοριστική στο σχολιασμό και στην κριτική, στο τι δεχόμαστε ως τέχνη, η πολιτική καθορίζει τη σκέψη του Έλληνα και του Ευρωπαίου. Μια έκθεση με διεθνές ενδιαφέρον γύρω από τις πολλές παραδόσεις της χώρας μας σε ένα ιστορικό και σύγχρονο ταυτόχρονα μουσείο – παράρτημα που λειτουργεί υποδειγματικά στο τιμόνι του Πολιτισμού, από πλευράς Υπουργείου. Για έναν καλλιτέχνη με δράσεις γύρω από θεσμούς και διεκδίκηση των δικαιωμάτων του, σε μια γενιά που υιοθέτησε το μοντέρνο κίνημα της Ελλάδας και της παγκόσμιας τέχνης, τα μοντέρνα κινήματα του 20ου αιώνα συνομιλούσαν ταυτόχρονα με τη ζωή του ζωγράφου εδώ. Μας ενδιαφέρει η ιδέα ότι το έργο του εκπροσωπεί παραδοσιακά την πολιτική του άποψη, δηλαδή βλέπουμε από μια παραδοσιακή ελληνική πλευρά τις πολιτικές της εποχής του στο σήμερα, όπως συνομιλούν με το έδαφος. Θεωρούμε κοντά στο έδαφος την ιδέα των θεμάτων του όπως αυτά χρησιμοποιούνται από τον ίδιο για να ξετυλίξει το νήμα της παράδοσης του στην τέχνη. Μέσω της δουλειάς του, ιστορικά, μπορούμε να μεριμνήσουμε για τις πιο παραδοσιακές εκφάνσεις των πολιτικών με δογματική στο έδαφος, βλέπε Παπανδρέου και Μητσοτάκη. Από τους πιο σημαντικούς στη διαμόρφωση ενός εδάφους στις δεκαετίες για την ελληνική ιστορία τέχνης, το έργο του παίρνει πολλές αναγνώσεις, κρίνεται ιδιαιτέρως σύγχρονο. Μας δίνεται η αίσθηση ότι αποτελεί μια ριψοκίνδυνη έκφραση τέχνης, μπορούμε σήμερα να έχουμε την ανάγνωση της, αλλά εκείνα τα χρόνια εν μέσω, μάλιστα, σημαντικών διαταραχών στην πολιτική, πόσο συγκεντρωμένος στο σκοπό του φαίνεται ο καλλιτέχνης εδώ; Αυτό μας εξηγεί τη ζωγραφική του, επίσης. Η ιδέα της σκηνογραφίας στο θέατρο μεταφέρει μια ιδέα πολιτικής σχεδίασης των πεποιθήσεων του, τι πιο ιδανικό να μπορεί ένας ζωγράφος να επικοινωνήσει στο χώρο με το κοινό, άγνωστο στον ίδιο, αλλά ζώντας σε μια εποχή έντονων διαταραχών, όπως προαναφέραμε, μέσα από τη σκηνογραφία και ότι την περιβάλλει. Πολιτική και στην ιδέα της σκηνογραφίας, λοιπόν. Φαίνεται να κινεί τα νήματα της τέχνης του γύρω από πολλαπλές δράσεις στα εικαστικά, μέλος σε σωματεία και επιμελητήρια, διαδεδομένος ζωγράφος σε διοργανώσεις, βλέπε τη συμμετοχή στη Μπιενάλε της Βενετίας σε πολύ δύσκολα χρόνια και σε μια εποχή που αποδοκίμαζε αυτήν την αίσθηση στον Έλληνα. Μίλησε με τις παραδόσεις της ίδιας του της χώρας, σημαντικός ρεαλιστής και ηθογράφος της εποχής του.
 
" Supernature, An exercise in loads"
AMP

Μια ομαδική έκθεση, η οποία αναπολεί μια εποχή και την αποδοκιμάζει με τη συμμετοχή έργων από διεθνείς καλλιτέχνες του εικαστικού χώρου, σε συνεργασία με ένα ιστορικό γυμναστήριο στην περιοχή της Αθήνας, θεωρούμε σημαντικό στη διαμόρφωση πάλι το έδαφος εδώ. Η έκθεση το πετυχαίνει σημαντικά αυτό, τα έργα συνομιλούν με την ιδέα της άθλησης, μεταφέρεται μέσα από τη σημασία τους και δίνεται, έτσι η εντύπωση στη διαμόρφωση της άποψης της επιμέλειας, της πολιτικής της, δηλαδή. Συνεισφέρουν εικαστικά σε ένα πλαίσιο για να διαμορφωθεί ένα έδαφος στην κριτική, σημαντικό να έχουμε την άθληση, το Υπουργείο λειτουργεί συνδυαστικά εδώ. Συμβαίνει μέσα σε μια περίοδο, όπου έχουν περάσει λίγοι μήνες, από μια σημαντική πολιτική αλλαγή, από Καραμανλή η χώρα διοικείται από τον Παπανδρέου, είναι πιο ομαλή η σκέψη, βοηθά στην πρόοδο. Είναι χαρακτηριστικά τα σχόλια της εποχής, βλέπουμε ότι η γκαλερί λειτουργεί καταφατικά με την άποψη της εποχής. Είναι μια πολιτική άποψη σύγχρονη στην περίοδο της Μεταπολίτευσης, επιτυχώς μετά το 1974, φαίνεται μια αισθητική προσέγγιση. Αυτό που έρχεται κοντά στο έδαφος είναι η ιδέα της ανθρώπινης δύναμης και τι μπορεί να πετύχει αν χρησιμοποιηθεί, τι μπορεί ο άνθρωπος να καταφέρει. Τα έργα φαίνονται μνημειακά στο χώρο, είναι ιδιαιτέρως μεγάλων διαστάσεων, ξεχωρίζουν για μια χρωματική άποψη, φέρουν τη δική τους πολιτική σε μια γκαλερί που φαίνεται να την ενδιαφέρει η πολλαπλότητα στην ανάγνωση των σύγχρονων εικαστικών.
  
Λαβίνια Λάσκαρι
"Time and Sequence"
Ιλεάνα Τούντα

Η καλλιτέχνης εδώ παρουσιάζει την πολύπαθη Ινδία σε ένα από τα ταξίδια της που αποτελούν κι οδοιπορικό το καθένα μέσα από τον προσωπικό φωτογραφικό της φακό ως ταξιδευτής σε άλλα μέρη, μακριά από την πατρίδα της. Η έκθεση παρουσιάζει εθνογραφικό χαρακτήρα, μας απασχολεί ο διεθνής της χαρακτήρας, κι έχει τίτλο την αγγλική έκφραση “Time and sequence” στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα στην περιοχή του Λυκαβηττού στο κέντρο της Αθήνας. Μας μεταφέρει φωτογραφικά με μια ιδιότυπη εντύπωση φωτογραφίας, σα να είναι επιζωγραφισμένες, σα να έχουν υποστεί μια επεξεργασία στο χρόνο αποτύπωσης, σα να θέλουν να διαμηνύσουν το οδοιπορικό της χώρας της Ανατολής. Σε μια εποχή που περνάει καιρός, πια, από την πολιτική αλλαγή των δύο μεγάλων παρατάξεων στην Ελλάδα, από Παπανδρέου που κρατά τα ηνία της χώρας μετά την ισχύς του Καραμανλή, περνάμε σε μια Αθήνα που ζει έντονα εικαστικά, η σκέψη του επισκέπτη είναι ομαλή, μάλιστα, δεν κρύβουμε ότι εκθέσεις μέσα σε αυτό το πολιτικό σκηνικό φαίνονται σαν ευκαιρία για κάποιον να τις έχει σημειωμένες στην ατζέντα του. Μια παρουσίαση που καταλαμβάνει τον ισόγειο χώρο της γκαλερί, μια ατομική έκθεση, θεωρούμε το χρώμα στις φωτογραφίες πιο συγγενές στο έδαφος του δεδομένου χώρου, που μελετάμε κι εδώ. Μια άποψη με εθνογραφικό χαρακτήρα, μας ενδιαφέρει επειδή μέσω του ιστολογίου διαμορφώνεται μια πολυεθνική άποψη μεταξύ Ελλάδας και Ινδίας, μια Ελληνίδα αποτύπωσε τις συνήθειες των Ινδών και της ζωής τους. Η ιδέα φωτογράφησης των συνηθειών τους σε σχέση με την ιδέα ότι η Αθήνα είναι το έδαφος παρουσίασης είναι σα να κατοχυρώνει, σα να επικυρώνει μια άποψη γύρω από τις φτωχιές απόψεις στη ζωή των Ινδών, αναδεικνύεται ένα κοινωνικό πρόβλημα στον πλανήτη. 
  
Shirana Shahbazi
Flowers, Fruits & Portraits
The Breeder

Στην έκθεση της Shirana Sahbazi, την οποία κι εξετάζει η μελέτη αυτή, βλέπουμε τη σημαντική επίδραση της αρχιτεκτονικής στην ιδέα της πολιτικής που θέλουν τα έργα να μεταφέρουν από το εσωτερικό της στο εξωτερικό της έκθεσης, από τη φωτογράφο στον επισκέπτη. Οι φωτογραφίες έχουν αρχιτεκτονική, πλάθεται το εσωτερικό τους από αυτή τη χαρακτηριστική έκφραση, τα θέματα αποκτούν άλλη δυναμική αισθητική έκφραση. Στην πολιτική της η φωτογραφία της Sahbazi έχει μια πολιτική γύρω από το χρώμα, στην πολιτική του το χρώμα έχει τη λογική του στη λογική της καταγωγής της φωτογράφου, γεννημένη την πολύ σημαντική χρονολογία για τον πλανήτη, το 1974, στην Τεχεράνη του Ιράν, στην Ανατολή. Θεωρούμε ότι είναι μια έκθεση με διεθνές ενδιαφέρον, έχει εθνογραφικά στοιχεία στη λογική της παρουσίασης σε μια ιδιωτική εμπορική γκαλερί, αυτό εξετάζει η οικονομία της έκθεσης. Τα χρόνια που ακολουθούν την Ελλάδα στη μεταπολίτευση βρίσκουν τα πρώτα χρόνια της νεαρής φωτογράφου. Σε μια πολιτική περίοδο που έχει προηγηθεί μια σημαντική πολιτική αλλαγή στην Ελλάδα, με τον Παπανδρέου Γιώργο να αναλαμβάνει την κυβέρνηση της εποχής, κατά τους μήνες της Άνοιξης, η έκθεση φαίνεται κι αυτή σα μια ανάσα στο εικαστικό τοπίο της Αθήνας. Πιο κοντά στο έδαφος θεωρούμε την αρχιτεκτονική και το ενδιαφέρον που παρουσιάζει έτσι η έκθεση της Sahbazi. Αισθητικά, στην πολιτική του χρώματος υπάρχει πρόβλημα με την πολιτική εκείνα τα χρόνια, διότι στην πολιτική της Ελλάδας υπάρχει μια κινητικότητα γύρω από το Υπουργείο Πολιτισμού να προσανατολίζει πιο εύστοχα τα εικαστικά δρώμενα στο εσωτερικό της Αθήνας κι εκτός. Είναι σημαντική για τη διαμόρφωση της ιστορίας τέχνης της χώρας καταγωγής της, είναι από τις σύγχρονες δημιουργούς, η φωτογραφία της ήδη ταξιδεύει διεθνώς και κάνει πολιτικό σχόλιο με πετυχημένο σκοπό στην ιδέα διοργάνωσης μιας ατομικής έκθεσης.
 
" The Morning Line "
Matthew Ritchie
Istanbul

Έργο του 2008 από τον Matthew Ritchie σε φωτογραφία στο ιστολόγιο κατά το έτος 2010 για χάρην ενός ταξιδιού το ίδιο έτος στην Κωνσταντινούπολη της Τουρκίας, μια συμμετοχική δράση πολλών μουσικών γνωστών στα πειραματικά είδη και εικαστικών με έκφραση μέσα από τη μουσική. Η πολιτική της Πόλης ιδιαιτέρως σημαντική, το έργο έδινε μοναδική αντίληψη στον επισκέπτη της περιοχής, μάλιστα, πολύ κοντά είχε την έδρα του ένα από τα γνωστά παζάρια της Πόλης, άφηνε χώρο γι ανάγνωση. Στην πολιτική του το έργο είναι πολύ σημαντικό για την πειραματική μουσική, εξηγεί στον επισκέπτη τη θεωρία του καλλιτέχνη γύρω από την αρχιτεκτονική, εξηγεί με πολιτική μέσω της Τουρκίας, στην Ανατολή, λοιπόν, το ενδιαφέρον. Στην πολιτική του ο καλλιτέχνης σέβεται τους νόμους και την ηθική της χώρας και υιοθετεί το έργο μια άλλη κριτική προσέγγιση. Στην πολιτική του ο καλλιτέχνης σέβεται τους νόμους και την ηθική της χώρας και υιοθετεί το έργο μια άλλη κριτική προσέγγιση. Αισθητικά μας μεταφέρει στα εννοιολογικά μοντέρνα κινήματα της τέχνης, στη δεκαετία του '70 και του '80. Την περίοδο εκείνη στην πρώτη γραμμή της πολιτικής είναι η άποψη Παπανδρέου, επικρατεί η συγκεκριμένη πολιτική δογματική άποψη, μας αφήνει ανοιχτό το ευρωπαϊκό τοπίο για θεωρίες στον πολιτισμό. Στην πολιτική αυτής της έκθεσης υπάρχει ενδιαφέρον γύρω από τη μουσική, ο καλλιτέχνης αναδεικνύει μια άλλη πλευρά της πειραματικής μουσικής στη λογική των εικαστικών δράσεων. Στην πολιτική της η έκθεση υιοθετεί τη διάσταση του χώρου και του χρόνου μέσα από το έδαφος της Κων/πολης στην Τουρκία, οπού υπάρχει ιδιαίτερο πρόβλημα με τις πολιτικές αναταραχές. Στην πολιτική της η έκθεση διαπραγματεύεται μια πολιτική γύρω από την περίοδο της Τουρκοκρατίας στην Ελλάδα όπου η Οθωμανική αυτοκρατορία είχε τον πρώτο λόγο. Στην πολιτική της η Κων/πολη μπορεί να χαρακτηρίσει τη μελέτη αυτή μέσα από τη λογική καταγωγής του Θεολογικού, χωρίς να δωθεί έμφαση στην πολιτική του Βόλου. Το πρόβλημα υπάρχει στον πολιτισμό εκείνα τα χρόνια. Η πολιτική Παπανδρέου υιοθετεί μια άλλη άποψη στον πολιτισμό και ξεκινά μια νέα περίοδος όπου η Ελλάδα έχει άποψη στον πολιτισμό. 
  
" Επίσκεψη "
Οικία Κατακουζηνού - Ίδρυμα Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού

Μεταφερόμαστε στην έκθεση με τίτλο “Επίσκεψη” είναι μια επιμέλεια του Κοσμά Νικολάου, μια ομαδική έκθεση στο εσωτερικό διαμέρισμα της οικίας των Κατακουζηνών στο κέντρο της Αθήνας, στην περιοχή Σύνταγμα. Στην πολιτική της η έκθεση με βάση τη μελέτη που διενεργούμε φέρει στοιχεία πολιτικής μέσα από την ιδέα των αισθητικών αναφορών της οικογένειας Κατακουζηνού με πιο ειδική τη γενιά του '30 και τα μοντέρνα κινήματα του 20ου αιώνα σε Ελλάδα κι εξωτερικό. Την τρέχουσα περίοδο της εποχής εκείνης, κατά το 2010, η πολιτική άποψη που ισχύει αντιστοιχεί στην ομαλή σκέψη που επιτρέπει η γραμμή Παπανδρέου στην Ελλάδα, και φέρει στοιχεία κριτικής ως προς το πρίσμα αυτό για την οικογένεια που έχει στην ιδιοκτησία της το οίκημα. Στην πολιτική άποψη της έκθεσης μεταφέρεται η άποψη Παπανδρέου μέσω της συμμετοχής του Κοσμά Νικολάου, όχι μόνο ως επιμελητή, αλλά κι ως καλλιτέχνη. Στην πολιτική του γραμμή ο νέος απόφοιτος – καλλιτέχνης μεταφέρει τα πρώτα του βήματα στο τοπίο των εικαστικών τεχνών μέσα από μια πειραματική επιμελητική απόπειρα με τη συμμετοχή διαφόρων μέσω από εικαστικούς και σχεδιαστές. Με την ιδέα μεταφοράς μιας αισθητικής Παπανδρέου από μια πολιτική αλλαγή μετά τον Καραμανλή, και δίχως αυτό το πλαίσιο, μάλιστα, ο καλλιτέχνης εστιάζει στο μόνιμο έργο του Νίκου Χατζηκυριάκου – Γκίκα στο διαμέρισμα για να επηρεάσει το σύνολο της έκθεσης. Χρησιμοποιείται, δηλαδή, ένα έργο τέχνης για να επεξηγήσει τα έργα τέχνης τα οποία φιλοξενούνται προς χάρην της ομαδικής αυτής έκθεσης. Αυτή είναι και η άποψη που μας μεταφέρει πιο κοντά στο έδαφος. 
  
Lionel Estève
"collective hallucination"
Bernier – Eliades

Συνεχίζοντας η έρευνα κατά τη διάρκεια του ιστολογίου, ερχόμαστε στο έτος 2011, κατά τους χειμερινούς μήνες Ιανουάριο και Φεβρουάριο, όπου στη γκαλερί Bernier – Eliades στην περιοχή του Θησείου, στην Αθήνα, παρουσίασε ο Γάλλος Estève την ατομική του έκθεση με ζωγραφική, εγκατάσταση, γλυπτική, κατασκευές. Στην Ελλάδα έχει επέλθει μια σημαντική αλλαγή, κατά το 2009, έχουν περάσει δύο χρόνια από την εκλογή Παπανδρέου στην κυβέρνηση, μετά την πάροδο χρόνων της πολιτικής Καραμανλή, θεωρούμε ότι τα εικαστικά είναι σε ευημερία, σε πρόσφορο έδαφος για κριτική και ιστορία τέχνης. Μια έκθεση που προκαλεί ένα “εκρηκτικό” πολυμορφικό ανάγνωσμα στα εικαστικά του καλλιτέχνη, ο χώρος θέλει τον επισκέπτη να συμπράττει με την εγκατάσταση, να γίνεται μέρος του σκηνικού της έκθεσης. Μια πολιτική στο έδαφος με το σχήμα το οποίο χρησιμοποιεί ο καλλιτέχνης να έρχεται πιο κοντά στην ιδέα του εδάφους, το σχήμα, δηλαδή, μας αφορά, στα ζωγραφικά έργα και στις κατασκευές του. Προσδίδει μια γεωμετρία, μια άποψη αρχιτεκτονικής μεταβλητής από κανόνες ζωγραφικής. Η πολιτική του σχήματος, λοιπόν, και πόσο εμείς μπορούμε να το διακρίνουμε. Αυτό είναι ένα ερώτημα. Η έκθεση συμβαίνει στην Αθήνα, στην πολιτική της, η πόλη επιδρά στο αποτέλεσμα, φέρνει κάτι δύσκολο οπτικά κι αισθητικά προς μια ιδέα “κατοχύρωσης”, “επικύρωσης”. Στο έργο του δοκιμάζει τον θεατή προς διάφορες σκέψεις και αποδοκιμασίες γύρω από το τοπίο που συνθέτει. Αφήνει τα υλικά να έχουν μια πολιτική στην αισθητική τους άποψη, αυτό δίνει μια ιδέα πολιτιστικής διαχείρισης, δηλαδή πώς μπορούμε να εμφανίσουμε ως γκαλερί τέτοια έργα. Υπάρχουν ερωτήματα, πιθανόν, από πλευράς διοργανωτών.

  "Η Συλλογή του Γιώργου Οικονόμου"
Δημοτική Πινακοθήκη Αθήνας 

Μια έκθεση σημαντική από Έλληνα συλλέκτη, τον Γιώργο Οικονόμου, σε μια διοργάνωση της Δημοτικής Πινακοθήκης του Δήμου Αθηναίων, μετά τη νέα στέγη της πινακοθήκης στα ιστορικά κτήρια του Μεταξουργείου, με την υπογραφή του Δανού μηχανικού Χριστιανού Χάνσεν. Σημαντική συλλογή εν μέσω του έτους 2011, από τον χειμώνα μέχρι το καλοκαίρι, η παρουσίαση της σε πολύπλευρες αναγνώσεις. Η έκθεση συμβαίνει στην Αθήνα, δίνει έτσι την εγκυρότητα της η πόλη, προσπαθεί να στηρίξει την πρωτοβουλία του δήμου στις νέες υποδομές του για την καλλιέργεια της τέχνης και των εικαστικών. Μια πινακοθήκη που έχει προλάβει σημαντικές εποχές κατά τη στέγαση της στην οδό Πειραιώς και με ιδιαίτερες και πάλι αναγνώσεις κατά τις εκθέσεις που φιλοξένησε στις παλιές κτιριοδομές.  Μια επιμέλεια της γενικής διευθύντριας της πινακοθήκης, Νέλλης Κυριαζή, ιστορικό πρόσωπο στην αυτοδιοίκηση του δήμου στα Εικαστικά, σημαντική η γνώμη της σε εθνικό επίπεδο. Αυτήν την πολιτική εξετάζουμε, πώς μπορεί, δηλαδή, ο δήμος να αποτελεί την πολιτική για μια εικαστική "αφορμή", πώς εισάγει ο δήμος τις πολιτικές του στην παρουσίαση των εικαστικών τεχνών. Θεωρούμε ως στοιχείο στο άκτιστο ελληνικό έδαφος την ιστορία τέχνης που προσεγγίζει η συλλογή του Οικονόμου, εδώ. Μας ελκύει μια μετάβαση κι ανάγνωση της τέχνης των σημαντικότερων κινημάτων του 20ου αιώνα και πιο παλιών ακόμη, αυτό μας φέρνει σε προσοχή στο μεράκι της συλλογής. Η έκθεση αισθητικά διαπλέκει τα κινήματα, την ιστορία τέχνης, την αισθητική. Είναι επάξια μιας συλλογής ευρωπαϊκής, έχει παγκόσμια πολιτική. Μας δείχνει τη λογική του συλλέκτη.
  
"Άσπρο – Μαύρο"
Μουσείο Φρυσίρα

Μια έκθεση ομαδική με έμφαση στην οικονομία του άσπρου και του μαύρου, ως διχρωμία και ως μονοχρωμία, θα μπορούσε να ειπωθεί κι αυτό, με σημαντικούς σύγχρονους και ιστορικούς καλλιτέχνες, εστιάζει στη ζωγραφική, όπως συνηθίζει πολύ πετυχημένα για πολλά χρόνια, το Μουσείο Φρυσίρα στην Πλάκα, στο κέντρο της Αθήνας. Κατά τους ανοιξιάτικους μήνες της χρονιάς του 2011, βλέπουμε μια "άνοιξη" γύρω από το ασπρόμαυρο και την εντύπωση του στο σχέδιο, στο σκίτσο, στη ζωγραφική, στο τελάρο, σε όλους τους ορόφους του σημαντικού ελληνικού μουσείου. Στην πολιτική της περιόδου υπάρχει στην ηγεσία της χώρας, ο Γιώργος Παπανδρέου με το Υπουργείο να "αγκαλιάζει" τα θετικά των εικαστικών τεχνών, όπως συνηθίζει η ηγεσία αυτής της πολιτικής. Βρισκόμαστε στις αρχές του 21ου αιώνα, η έκθεση αποτελεί ιστορία τέχνης, μας δίνει στοιχεία στη ζωγραφική του άσπρου και του μαύρου, πολύ σημαντική ιδανική παρατήρηση. Μια ιδιαίτερη αναφορά στις απαρχές της ζωγραφικής στον πλανήτη σήμερα, και της εποχής εκείνης. Στην πολιτική της η έκθεση φέρνει πιο κοντά στο ελληνικό έδαφος, όπου παρουσιάζεται, τη λογική της αρχιτεκτονικής μέσα από τις αρχές των μεγάλων ερευνητών της αρχιτεκτονικής στην ελληνική γη, μερικά ονόματα όπως ο Κωνσταντινίδης, ο Πικιώνης, ο Δοξιάδης και άλλοι σημαντικοί των εποχών της προόδου της σκέψης. Μια έκθεση που επιχειρεί μια συγγένεια προς την ευρωπαϊκή ζωγραφική, σημαντικό στοιχείο της πολιτιστικής διαχείρισης του μουσείου Φρυσίρα.  Υπάρχει μια διήγηση, μια αφήγηση, μια ιστορία τέχνης που εξελίσσεται στο έδαφος του μουσείου, σημεία εδώ κι εκεί που παρατηρεί ο θεατής, σε αισθητικές αναφορές των εικαστικών. Δίνει τη δυνατότητα της θέασης ζωγραφικής μέσα από νοήματα σε κινήματα του 20ου αιώνα, σε πολυεθνικές παγκόσμιες αναφορές. Είναι εξαιρετικά πρωτότυπη στα σύγχρονα επιτεύγματα της εποχής. 
 
Atopos
"Arrrgh! Σημεία και τέρατα στη μόδα"
Μουσείο Μπενάκη

Μια έκθεση σημαντική για την περίοδο την οποία έλαβε χώρα στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς στην Αθήνα, από τον οργανισμό Atopos με στέγη στο Μεταξουργείο, μια ομαδική σχεδιαστών στη σύγχρονη μόδα με προσεγγίσεις μέσα από τα εικαστικά κι άλλους τομείς της τέχνης. Πολυδύναμη, πολυποίκιλη με πολλαπλές αναγνώσεις και μελέτες στις οποίες μπορεί να συνδράμει για κριτική, θεωρία, ιστορία τέχνης. Στην πολιτική της πραγματοποιείται μέσα στα χρόνια διακυβέρνησης της πλευράς Παπανδρέου, συμβαίνει στην Αθήνα, εξιδανικεύει κι άλλο το αίσθημα της εποχής γύρω από τα δρώμενα της πρωτεύουσας που κατοχυρώνει το εικαστικό προϊόν.  Μια έκθεση που επιτελεί κι εθνογραφικό έργο, θέλει να αποτελεί ορόσημο στις παγκόσμιες επιμελητικές απόπειρες της εποχής της, ο Βασίλης Ζηδιανάκης και ο οργανισμός Atopos μόλις έχουν ξεκινήσει το έργο τους στα εικαστικά της Ελλάδας. Μια έκθεση με πολιτική γύρω από τις απαρχές σχεδιασμού της Εθνικής Πινακοθήκης και του Υπουργείου Πολιτισμού στην Αθήνα, μια έκθεση η οποία σχεδιάστηκε για να αποτελεί κριτική στο ίδιο πλαίσιο ιστορικά των εκθέσεων που στήνουν οι φορείς που προαναφέρθηκαν. Αν θεωρήσουμε τις προσπάθειες των σημαντικών φορέων του κράτους ως προς τις προτεραιότητες που εξετάζει ο νους του θεατή στη χώρα μας, ο Ζηδιανάκης έρχεται να θέσει ένα ειρωνικό σχόλιο με την έκθεση αυτή στο στήσιμο της στο Μπενάκη, μέσα ένα ιστορικό μουσείο και θεσμό. Πολλά πρωτότυπα σχέδια, πολύ χρώμα, υπάρχει αισθητική διάδραση με το κοινό της έκθεσης, διαμορφώνεται μια ιστορία της τέχνης της μόδας στα παγκόσμια πλαίσια και δρώμενα.
  
Gabriel Vormstein
"News of Today: Die Feeling"
The Breeder – Remap KM #3

Η μελέτη συνεχίζει με την άποψη της ατομικής έκθεσης του Gabriel Vormstein στη γκαλερί The Breeder στα πλαίσια του θεσμού του Remap KM #3 για τρίτη χρονιά, εξού και ο αναφερόμενος αριθμός, σε μια πολιτική εποχή που η Ελλάδα ετοιμάζεται για την αποχώρηση του Γ. Παπανδρέου από τα ηνία της χώρας, την κυβέρνηση δηλαδή, σε μια εποχή που το Υπουργείο έδειξε το ενδιαφέρον του στη σύγχρονη τέχνη μέσα από θεσμοθετημένες μελέτες. Είμαστε στους φθινοπωρινούς μήνες του 2011, και ξεκινά η κριτική για τη διαμόρφωση την οποία επιτελεί η έκθεση του Vormstein στη χώρα μας. Στην πολιτική της η έκθεση αφήνει τον επισκέπτη στην ιδέα του καλλιτέχνη γύρω από τη ζωγραφική πάνω σε φύλλα εφημερίδων και δημοσιεύσεων, φέρνει την παγκόσμια πολιτική στο προσκήνιο, ώστε να συμμετέχει στο διάλογο του RemapKM ως θεσμού στη σύγχρονη τέχνη. Το στοιχείο που μας φέρνει σε μια κριτική προσέγγιση γύρω από το έδαφος είναι αυτό ακριβώς, το ζωγραφικό σχόλιο πάνω σε πολιτικά στοιχεία, όπως είναι οι φυλλάδες των εφημερίδων. Αισθητικά, είναι μια πολύχρωμη η αίσθηση που αποκομίζουμε, έχει τις ανθρωποκεντρικές της φιγούρες, τα μεγέθη τους ποικίλουν, εκφράζει έναν συναισθηματισμό, έναν ερωτισμό προς την εικόνα. Αισθητικά, είναι μια πολύχρωμη η αίσθηση που αποκομίζουμε, έχει τις ανθρωποκεντρικές της φιγούρες, τα μεγέθη τους ποικίλουν, εκφράζει έναν συναισθηματισμό, έναν ερωτισμό προς την εικόνα. Η έκθεση φέρνει ένα γεωγραφικό ενδιαφέρον, μια παγκόσμια αισθητική πολιτική, τα χρώματα είναι γήϊνα. Πετυχαίνει μια άποψη στην ιστορία τέχνης, βοηθά προς μια ανάγνωση της στη διαμόρφωση για μια διάσταση χώρου μέσα από τα εικαστικά.
  
Ανδρέας Κασάπης
"Πως μπορεί να θυμηθεί κανείς την δίψα;"
Loraini Alimantiri - Gazonrouge

Στη διαμόρφωση, λοιπόν, ενός νέου χώρου στον χρόνο μέσα από ηχητικές και εκαστικές δράσεις της εποχής τους, και στις εκθέσεις στο χώρο των τεχνών που εξετάζει αυτή η μελέτη για το δεδομένο χώρο, όπως το ελληνικό έδαφος, θα συμπεριλάβουμε την ατομική του Ανδρέα Κασάπη στη γκαλερί της Λοραίνης Αλιμαντήρη, στη Gazonrouge. Στην πολιτική της η έκθεση δραστηριοποιείται μέσα σε μια σημαντική πολιτική αλλαγή, περνάμε στην πρωθυπουργία Παπαδήμου από την κυβέρνηση Παπανδρέου, συνεχίζει ομαλά και ήπια προοδευτικά η σκέψη μας. Το πολιτικό στοιχείο το οποίο καλύπτει εδώ ο νέος ζωγράφος, ο οποίος είχε ήδη γίνει γνωστός μέσα από τις τοιχογραφίες του στους δρόμους της Αθήνας μαζί με άλλους της γενιάς του στις αρχές του 21ου αιώνα, είναι η ανάγνωση της πολιτικής Καραμανλή κατά τα προηγούμενα χρόνια της προηγούμενης δεκαετίας 2000-2010, οπότε κι ο Κασάπης έρχεται πιο κοντά στο έδαφος το ελληνικό το άκτιστο, μέσα από μια τέτοια ζωγραφική με πολιτική ανάδειξη των αρνητικών και των θετικών στοιχείων του Καραμανλή. Αισθητικά, η έκθεση εκφράζει μια επανάχρηση στην παλαιότητα των μέσων που χρησιμοποιεί, μια ιδέα η οποία και τον φέρνει στην ανάγνωση και διαμόρφωση της ιστορίας τέχνης, αυτό προκύπτει από τα έργα του. Η παλέτα του ψυχρή, μας μεταφέρει σε πολιτικές, ο ίδιος κατάγεται από μια χώρα της Ανατολής, τονίζει το μεταναστευτικό, την πολιτική άποψη, τη γεωπολιτική μάλιστα της ζωγραφικής.
  
"The New Disorder"
Ιλεάνα Τούντα

Στη μελέτη αυτή συνεχίζουμε με την ανάγνωση της έκθεσης με τίτλο The New Disorder στο κέντρο σύγχρονης τέχνης Ιλεάνα Τούντα στην περιοχή του Λυκαβηττού, μας εμπνέει στην προσέγγιση της το γεγονός ότι εκθέτει Έλληνες μαζί με παγκόσμιους καλλιτέχνες υπό την επιμέλεια της Κατερίνας Νίκου και του Michael Bevilacqua. Μια ομαδική έκθεση που φέρνει διάφορα εικαστικά στοιχεία, πολύπλευρες αναγνώσεις και περιεχόμενα. Στα πλαίσια κριτικής της μελέτης αυτής έρχεται να συνδυαστεί με το σύνολο των σύγχρονων εκθέσεων που διαμορφώνουν μια τεχνοκριτική υπό το πρίσμα της σύγχρονης πολιτικής της εποχής τους. Είμαστε στη μετάβαση από τον Παπανδρέου στον Παπαδήμου, μια μετάβαση ομαλή για την εποχή, η πολιτική αλλαγή που θα ακολουθήσει είναι σημαντική για το Θεολογικό, στη λογική Σαμαρά δηλαδή. Η έκθεση ανήκει λογικά στη μελέτη σε σχέση με το γεγονός της πολιτικής δογματικής στην αλλαγή που συμβολίζει το 2012, είναι συγγενικά τα αισθητικά κριτήρια. Ο επιμελητής φέρνει μια σύγχρονη εικαστική μεθοδολογία στην παρουσίαση των εικαστικών του, συμμετέχει κι ο ίδιος.
 
Δημήτρης Ρόκος
"Παγωτούπολη"
Fizz

Η ατομική του Δημήτρη Ρόκου συμμετέχει, επίσης, στη μελέτη για τον διαμορφωμένο χώρο και χρόνο μέσα από μουσικοεικαστικές δράσεις σε δεδομένο χώρο, θεωρούμε άκτιστο το ελληνικό έδαφος με την πολιτική να μπορεί να μεταποιεί τα δεδομένα του. Η έκθεση έχει τίτλο τη λέξη Παγωτούπολη, φιλοξενείται από τη γκαλερί Fizz στο κέντρο της Αθήνας, στο Κολωνάκι. Συμβαίνει στην πρωτεύουσα, δίνει την κατοχύρωση της στο έδαφος, κάνει σχόλιο πολιτικό κι αυτή η περίπτωση του Ρόκου, προερχόμενος από μια οικογένεια καλλιτεχνών. Το σημαντικό στοιχείο πολιτικά της εποχής στην οποία παρουσιάζεται είναι η πολιτική δογματική του 2012 από το Θεολογικό της Ελλάδας, το Υπουργείο αποτελεί μέχρι και σήμερα φορέα αποφυγής προς ενημέρωση, είμαστε μέσα στην πολιτική Παπαδήμου, ήπια και ομαλή στη σκέψη. Στην πολιτική του ο Ρόκος φέρνει πιο κοντά στο έδαφος με τη ζωγραφική του την ιδέα των χρόνων στην ΑΣΚΤ ως μέσο πολιτικά για να εκφράσει την κατοχύρωση της άποψης του στην τέχνη. Θεωρεί τα χρόνια σπουδών του σημαντικά στην έκφραση του και κάνει σχόλιο μέσω της πολιτικής της ΑΣΚΤ για να θεωρηθεί κοντά στο έδαφος το έργο του. Μια ζωγραφική με σχόλιο, με φιγούρες ανθρώπινες, βγαλμένες από την ιστορία τέχνης, με κριτική στο χρώμα, η ξυλομπογιά μαρτυρά την ανάγνωση του.

Δική σας,

Ελευθερία Στίκουλου - Ritsa Blue

1.6.18

Παρατήρηση στην Αισθητική - Καλοκαίρι, Ιούνιος 2018 - Βόλος



Η ζωγράφος Isabelle Fein είναι η εικαστική πρόταση - εκδοχή που μελετούμε το φετινό καλοκαίρι του έτους 2018 προτείνοντας ως ερευνητική της εποχής την έννοια "αισθητική", η οποία θα μας απασχολήσει όπως μας απασχόλησαν τα εικαστικά από το φθινόπωρο, η αρχιτεκτονική - τοπογραφία για τον χειμώνα και ο Giorgio de Chirico για την άνοιξη. Θα επικεντρωθούμε σε μια συγκέντρωση γύρω από την αισθητική για το καλοκαίρι, κλείνει όμορφα η σεζόν για τα έτη 2017 - 2018, οπότε και η συγγραφή σημείωσε πρόοδο στην οργάνωση, στη σκέψη, στη συναισθηματική της ισορροπία, ιδέες και έννοιες της παιδαγωγικής της πόλης για μια νεαρή κοπέλα που τη ζει ως γυναίκα. Αφορά, λοιπόν μια βιωματική εμπειρία ξεκούρασης η γραφή σε αυτό το ηλεκτρονικό μέσο του υπολογιστή κι ενώ συνδεόμαστε στο ιστολόγιο (blog). Αποτελεί εναπόθεση της ψυχής μας και της καρδιάς μας. Θελήσαμε να επιδείξουμε τη συνέχεια της κριτικής και της κρίσης μέσα από ένα έργο της ζωγράφου Isabelle Fein, η οποία εμφανίστηκε στην Ελλάδα περί το 2010 σε ατομική έκθεση της ιδιωτικής γκαλερί με την ονομασία Gazonrouge στην έδρα της στην περιοχή της Αττικής, Κυψέλη με τίτλο έκθεσης "Seriously Unterwegs". Μια ζωγράφος ήρεμη, γλυκιά, ευπαθής στο χώρο των εικαστικών και της σύγχρονης τέχνης, η οποία δέχεται να παρουσιαστεί στο ελληνικό κοινό μέσα από μια επιδίωξη για παγκόσμια απήχηση και έρευνα στο είδος της ζωγραφικής - σχεδίου. Για την αισθητική, λοιπόν που θα αναλύσουμε με δύο λόγια και πώς ταιριάζει στο ζεστό πνεύμα για το καλοκαίρι φέτος, αισθανόμαστε μια αναδρομή στο χρόνο ενώ εναποθέτουμε αυτά τα λόγια δημοσίως, αισθανόμαστε την έλξη στην τέχνη εκείνων των χρόνων κι ενώ έχω ξεκινήσει την προσωπική μου, φανταστική, πειραματική διαδικασία του 2010 - 2012, η οποία και άφησε εποχή στο συναίσθημα όλων από Βόλο σε Αθήνα. Νιώθουμε, λοιπόν με την καταγωγή μας στο Βόλο και με όλη τη διδακτική που διέπει τον νομό της κεντρικής Ελλάδας, μια ευχαρίστηση, μια ξεκούραση, μια ξεγνοιασιά στο σβέρκο, κάτι η κόπωση των τελευταίων χρόνων εν αναμονή της πολιτικής της Ελλάδας, κάτι η ιστορική πόλη με τα προβλήματα των κατοίκων, κάτι η συναισθηματική υγεία από τις περίπλοκες και άχρηστες εξελίξεις που νομίζει ότι ζει ο σύγχρονος άνθρωπος στον πλανήτη, όλα αυτά συνέβαλλαν στη μελέτη της αισθητικής. Επιλέχθηκε για τον Ιούνη του φετινού καλοκαιριού η εικόνα της Isabelle Fein για να ειπωθούν δύο λόγια αισθητικής. Μας αφορά η αισθητική του χώρου και του χρόνου, στον οποίο παρουσιάζεται η γλυκιά αυτή ζωγράφος. Πρόκειται για την έδρα της γκαλερί στην Κυψέλη, στην οδό με την ονομασία Κυκλάδων που ζωηρεύει τη φαντασία του περίεργου, του επισκέπτη. Πρόκειται για μια μονοκατοικία, εργαστήριο της οικογένειας Σπιτέρη όπως μελετήθηκε τη δεκαετία του 1950 από τον μηχανικό της εποχής Αριστομένη Προβελέγγιο. Πρόκειται για ένα από τα πιο μοντέρνα αρχιτεκτονήματα στο έδαφος κι ενώ μας έχει προκαλέσει ήδη και το θεολογικό επίπεδο του Βόλου το έχει εισάγει στην προστασία κι έρευνα του απ' όπου και ολοκληρώθηκε και παραδόθηκε η δογματική διδακτορική του 2012 στη συγγραφή αυτού του κειμένου για τη μελέτη της ιστορίας της τέχνης. Πρόκειται για μια μονοκατοικία την οποία αγόρασε ο μηχανικός Διονύσης Σοτοβίκης μετά το 2000 και ολοκλήρωσε με μια ιδιαίτερη ανακαίνιση οπότε και παραχωρήθηκε στη φιλόδοξη γκαλερίστα Λωραίνη Αλιμαντίρη για τη συνέχιση της λειτουργίας της γκαλερί της σε άλλο σταθμό του κέντρου της Αθήνας, στην "κοσμοπολίτικη" Κυψέλη της Μεταπολίτευσης. Μια κατοικία που σίγουρα συγκέντρωσε πλήθος πνευματικού κόσμου στο έδαφος της με μύρια συζητήσεων και διαλόγων μεταξύ διακεκριμένων για την εποχή ανθρώπων της τέχνης και των επιστημών. Μια περιοχή με πλήθος ζωής και συναθροίσεων σε πολύ υψηλό επίπεδο για την εποχή της, όπως και σήμερα ρημάζεται ή έχει εγκαταλειφθεί από την κοινωνική μέριμνα της πολιτείας. Μια γκαλερίστα η οποία μας απασχολεί εκείνη την περίοδο του 2010 ως το σημείο που διερευνά και προβάλλει εύστοχα την ήρεμη αυτή ζωγράφο, μέχρις εκεί και πολλά μπορείς να πεις φυσικά στη συνέχεια. Περιορίζουμε δηλαδή, την πολιτική Αλιμαντίρη στο σημείο στο χρόνο που επιθυμεί να επιδείξει την οικειότητα της εντός αυτού του ιστορικού χώρου σε μια φιλοξενούμενη ζωγράφο του άφταστου ονείρου και της ζωής στο εξωτερικού. Εκείνη την περίοδο λοιπόν, του χειμώνα του 2010 ορίσαμε ένα όριο στην έρευνα κι ενώ ήδη κατείχαμε πολύ υψηλά την άποψη για την πολιτική πολλών προσώπων στον πολιτισμό, περιορίσαμε ιστορικά με δογματική την παρουσία τους στη σκέψη και στην έρευνα για να δούμε και πιο ιστορικά, πιο πίσω στους αιώνες, για να καταφέρουμε να φθάσουμε στον 16ο αιώνα, περί το 1500, να και η δημιουργία της Mona Lisa. Τα λόγια μέχρις εδώ, λοιπόν μπορεί να σημαίνουν μια ανάλυση όπου μας βλέπει το κείμενο στην παράγραφο του βιβλίου του Χέγκελ για την αισθητική στο αρχείο μας, με τίτλο "Η Αρχιτεκτονική τέχνη συμβολική", δηλαδή όλα αυτά τα παρελθοντικά συναισθήματα εξηγούνται από μια πηγή κειμένου σε αυτό το κεφάλαιο, άρα τι προσδίδει στην ανάγνωση και στην πράξη, ενέργεια που ακολουθεί, όπως είναι αυτή η γραφή τούτη την ώρα. 

Για να εμβαθύνουμε, λοιπόν, για να γίνουμε πιο ειδήμονες στο θέμα του καλοκαιριού που επιλέχθηκε να είναι η "αισθητική" μέσα από μια φιλοξενία ψηφιακής μορφής σε εικόνα από έργο της ζωγράφου Isabelle Fein. Καταρχάς, επιλέχθηκε αυτή η εικόνα ανάμεσα στο σύνολο του αρχείου κι ενώ επιλέξαμε τρεις πιο ειδικά και αυτή είναι η τελική, μας έβγαλε κάτι συναισθηματικό, αυτό αρκεί έχοντας ανάγκη από υγεία και όχι εξωτερικές, ακραίες διαταραχές που προκαλούν οι άνθρωποι από την πολιτική. Το κείμενο του κεφαλαίου που αναφέραμε ξεκινά στη σελίδα 37 του βιβλίου, το οποίο έχει λευκό και πράσινο χρώμα εξωτερικά και έχει αγορασθεί εις την Αθήνα κάποια χρόνια πριν, είναι σαν τα παλιομοδίτικα ρούχα, τα "δεύτερο χέρι", είναι στο σύνολο μιας τέτοιας ζωής που έδειξε η Νεωτερικότητα σε μια σπλαχνική εκδοχή της στον κόσμο της τέχνης στην Αθήνα κι ενώ η καταγωγή βλέπει στο Βόλο, σύνολο πραγμάτων, λοιπόν, από πρώτο ή δεύτερο χέρι σε χρήση, έτσι και τα φθηνά αγορασμένα βιβλία. Στη σελίδα αυτή, το βλέμμα δογματικά έτσι όπως πλανάται από την πολιτική έπεσε στις λέξεις "έργο τέχνης", "πνεύματος" και "εαυτός", όπου με μια πρόταση θεωρούμε ότι στη σύνδεση τους σημαίνει ότι η αναγνώστρια δηλαδή εγώ σημαίνω ως "έργο τέχνης του πνεύματος στον εαυτό μου", με λίγα λόγια ταιριάζει το φανταστικό ιδίωμα της Ritsa Blue στα Μουσικοεικαστικά (copyright όρου: Ελευθερία Στίκουλου), οπότε το δεχόμαστε το βλέμμα της ανάγνωσης δογματικά. Στη συνέχεια κι ενώ ολοκληρώσαμε το κείμενο που ξεκινά στη σελίδα 37, συνεχίζει στις 38, 39. Μας βοήθησαν τα συμφραζόμενα των παραπάνω εννοιών για την κατανόηση της διαλεκτικής του κειμένου με την εικόνα.

Για την αισθητική, λοιπόν, που μελετούμε κι ενώ έγινε λόγος ήδη για τον Προβελέγγιο, μηχανικό του κτιρίου της έκθεσης, θα πούμε με λίγα λόγια τι σημαίνει η επανάχρηση της εικόνας της Fein από αυτό το μέσο του ιστολογίου που ιστορικά έχει προστατεύσει μια εποχή στη μελέτη της ιστορίας της τέχνης. Καταρχάς, επαναεπιλέγεται μια εικόνα ενός αυθεντικού έργου τέχνης που έχει ξαναεκτεθεί, το φέρουμε λοιπόν σε θέαση ξανά το 2018 από το 2010. Τι βλέπει η αισθητική εδώ... Βλέπει στα δύο χρώματα της εικόνας, κόκκινο και γαλάζιο ως πρωτοπορία, βλέπει στη σκιά στο δεξί μάτι μια μαύρη γκρι διαγράμμιση ως διαστημική, βλέπει αυτά τα δύο μέρη να εισάγονται στα παραδοσιακά του Βόλου, δηλαδή Πρωτοπορία από αυτά τα μέρη του έργου και Διαστημική από αυτό το μέρος του έργου και τα δύο εισχωρούν αισθητικά σε ένα έδαφος της Παράδοσης του Βόλου, οπότε και μας ενδιαφέρει ο χρόνος και το πέρασμα από το 2018 της επανέκθεσης στο 2010 της πρώτης θέασης, για να είναι αυτό μια τομή, μια αναδίπλωση δηλαδή, οπότε και ο Προβελέγγιος επί του εδάφους ιστορικά ως αρχιτεκτονική δείχνει στο έργο της Fein που εκτίθεται στο έδαφος το τιρκουάζ μπλε χρώμα στο φόντο, τον ελκύει δηλαδή αυτή η απόχρωση που παίρνει το χρώμα στην πολιτική του. Αυτή είναι μια από τις πολλές κι ελάχιστα απαιτητικές διαδικασίες μεθοδολογίας κριτικής της τέχνης που δίνουμε στο αναγνωστικό κοινό. Επομένως, αν είναι ζητούμενο να απαντήσουμε ποιά είναι η αισθητική που προκύπτει σήμερα μέσα από μια κριτική διάθεση επί του εδάφους, ο Προβελέγγιος υπάρχει στη Fein, δέχεται να υπάρχει καλύτερα, θα μπορούσε να μην εμφανιστεί η θέληση του, η πολιτική του, φαίνεται σε αυτό το όμορφο γαλάζιο τιρκουάζ στο φόντο. Αυτό αναβλύζει αισθητική και έννοιες, αυτό μας αρκεί. 

Δική σας,

Ελευθερία Στίκουλου - Ritsa Blue

28.5.18

Παρατήρηση σε Εικαστικά - Άνοιξη, Μάϊος 2018 - Βόλος

Για τη φετινή όμορφη και ζεστή Άνοιξη του μήνα Μάη κι ενώ παρακολουθούμε τα εικαστικά δρώμενα της περιοχής για να αναζητήσουμε την ταυτότητα μας στο δρώμενο του πολιτισμού θα δούμε μια από τις μαγιάτικες εκθέσεις που είδε η πόλη να συμβαίνουν στο "πολύφημο" αλλά συνεχώς ανενεργό στα σοβαρά ήθη, κέντρο τέχνης με την ονομασία του εντόπιου ζωγράφου Giorgio de Chirico στην οδό Μεταμορφώσεως.
Τίτλος της "Το δάσος των συναισθημάτων", το οποίο και στην αφίσα αποκόβεται ως λέξη στο δεύτερο μισό της και φαίνεται σαν "συναίς θημάτων" για τις ανάγκες της οπτικής επικοινωνίας, οπότε και σαν λεκτικό μπέρδεμα είναι επιτυχές αν θεωρήσουμε μάλιστα το θεωρητικό υπόβαθρο της έκθεσης το οποίο θέλει παιδιά να ασχολούνται με την Παιδική Τέχνη στο βάθος χρόνων μιας πόλης που γέννησε τον πολιτισμό, σαν τα θέλει θύματα μέσα από τη ζωγραφική τους. Η διατριβή λοιπόν, στην ιστορία της τέχνης αφορά σε πολλές δογματικές, οι οποίες ξεπέρασαν τις δεκάδες διότι ήταν παραγωγικό το έδαφος και η ιδέα της εικαστικής έκθεσης του δήμου.
Παρακάτω θα επισημανθούν οι απόψεις που εμπεριέχονται στο δρώμενο αυτό, το οποίο και μας απογοήτευσε καθώς περιμέναμε πλούσια παιδική ζωγραφική εντός του κέντρου κι ενώ αποφασίστηκε να παρουσιαστεί μέρος της συλλογής Δάμτσα στον κεντρικό της εκθεσιακό χώρο ούτως ή άλλως κι ενώ έχει θεσμοθετηθεί ως μουσείο τυπικά, χωρίς υποδομή όμως σήμερα. Κάποιες πρώτες εκτιμήσεις για τη συνέχεια κι ενώ δεν παρευρέθηκα στα εγκαίνια σύμφωνα και με την προετοιμασία της έκθεσης που έγινε, οπότε και το δελτίο τύπου ανακοινώθηκε μία από τις τελευταίες ημέρες.
Αναρωτιόμαστε για τη μικρή της διάρκεια από 30/4 έως 7/5 για μια εβδομάδα και την ανακοίνωση για παράταση ως τις 14/5 που πάλι σύντομο είναι το διάστημα, οπότε και σκεφτόμαστε τη διδάκτορα στην ιστορία της τέχνης, Νικολέτα Τζάνη, επιμελήτρια της έκθεσης, η οποία στεγάζεται στο κέντρο τέχνης για την εργασία της στα Εικαστικά και σχολιάζουμε εδώ ότι ο δήμος και με εκπρόσωπο τη Χ. Δραντάκη απέτρεψε τη μεγάλη σε διάρκεια παρουσίαση της έκθεσης αυτή τόσο επειδή πρόκειται για τη συλλογή του δήμου, η οποία και δεν βγαίνει συχνά από τις αποθήκες, όσο και για την ιδέα ότι επικαλύπτει την έρευνα σε έδαφος μια διδάκτορας με δικαιώματα στο πανεπιστήμιο του Στρασβούργου, δηλαδή πόσο χρόνο της δίνω να τη θεωρεί θετική στην έρευνα της την έκθεση, ευθύνων νους η βασική υπεύθυνη στο θέμα.
Κάποιες πρώτες σημειώσεις, η αναφορά της ιδέας της επιμελήτριας μιλά για "αρνητικά" συναισθήματα και σε εισαγωγικά εντός σε παιδιά, ηλικίες παιδικές, ώστε να μας κάνει κι εμάς αρνητικούς να σκεφτούμε ότι αποτυπώνονται οι φόβοι, οι λύπες, οι θυμοί νεαρών παιδιών. Κι αυτό ως στοιχείο της συλλογής Δάμτσα, η οποία φαίνεται ιδιαιτέρως προσεγμένη, επίσημη στην παρουσία της.
Υπάρχει κάτι επιτακτικό εδώ. Μας απασχολεί πώς τα παιδιά ήρθαν σε τέτοια αντιπαραβολή ψυχολογίας - ζωγραφικής. Αναφέρεται " εξοικίωση με βασικούς όρους και έννοιες της ιστορίας της τέχνης ", δηλαδή εκπαίδευση - διαπαιδαγώγηση. Προκύπτει μια βιολογία κι εδώ, χρήζει συμμετέχον το παιδί δυναμικό στην καλλιέργεια φόβου στην πόλη, δηλαδή φέρνει 470 παιδιά του δήμου Βόλου σε ψυχολογία. Φέρνει θλίψη, στεναχωριούνται.
Εδώ σκεφτόμαστε ότι δεν έχουν τόση σημασία η ζωγραφική απόδοση, τα στοιχεία ζωγραφικής. Θεωρώ ότι εκεί εμβαθύνει και κάτι ξεκινά στη μελέτη της έκθεσης, κάποια πόρτα κρυφή υπάρχει, ο φόβος να μάθουμε αυτά τα απόκρυφα άγνωστα εδώ υπάρχει. Μιλάμε γι άρνηση, για παιδική ψυχολογία προβληματική μπροστά στην τέχνη. Η πολιτική της είναι δημόσια, αφορά παροχή του δήμου Βόλου στην τοπική κοινωνία, αντιπαραβολή αρνητικών συναισθημάτων σε κάτι δημόσιο, δημοτικό στην ακριβή πολιτική του.
Μια συλλογή με πολύχρονο δημόσιο χαρακτήρα, ανοιχτά τα έργα στο κοινό, ανοιχτή κι ελεύθερη η ζωγραφική, εκτεθειμένη η ιστορία της τέχνης στη συλλογή, που συνομιλεί θεσμικά κι ονειρικά, όπως είναι η τέχνη, με τις μεγαλύτερες δημόσιες συλλογές, όπως η Εθνική Πινακοθήκη και λοιπά. Ιδίωμα και συμφέρον η Χ. Δραντάκη να μπορεί να διαχειρίζεται από τη θέση της μια δημοτική συλλογή, επίσης. Κάτι ανδρικό εμφανίζεται στη μουσική έρευνα της διατριβής, επίσης που κάνει τον δημιουργό να σταματά πολιτικά και να παρατηρεί την έκθεση, ο αυτοσεβασμός του που αγαπάμε φτάνει ως εκεί. Το λιμάνι υποδέχεται θετικά σε έδαφος σύγχρονο για την εποχή του, στη Μεταπολίτευση με τα πολλά προβλήματα της, αχνοφαίνεται η ιδέα του Κ. Βολανάκη στη ζωγραφική του για το λιμάνι του Βόλου. Υπάρχει ενδιαφέρον πολιτικό τόσο στην αισθητική του εδάφους, τις εποχές που θέλει η γη να δίνει τα δικαιώματα της μέσα από πολύχρωμα άνθη, γίνανε βίντεο, εικόνες στην ιστορία της τέχνης. Αφορά ένα περιτύλιγμα, όμως. Στην ιστορικότητα του εδάφους και της πόλης, υπάρχει η βάση για την επιμέλεια, ανάδειξη της έκθεσης. Η συλλογή αυστηρά, η εμπορία από τη μία και η παιδική ζωγραφική από την άλλη, ένας διάλογος, όπου εκεί πατάει το στοιχείο της ιστορικότητας της πόλης μέσα από τις κακουχίες της, τα δεινά της φτώχειας. Εκεί γίνεται η κριτική. Κάτι εσωκλείει την έκθεση. Αναμένουμε εικαστικό ενδιαφέρον στην απόδοση της ζωγραφικής των παιδιών, πώς χρησιμοποίησαν ποικιλοτρόπως το χρώμα, το σχέδιο, πώς σχημάτισαν τη μορφή της απεικόνισης στη συλλογή Δάμτσα, δηλαδή ότι απεικονίζεται στις παραστάσεις της στα έργα τέχνης. Μας ενδιαφέρει ο ρεαλισμός, το σχέδιο είναι ρεαλισμός, μεταφέρω με σχέδιο την παράσταση των έργων τέχνης στη Δάμτσα.
Τι συμβαίνει ανάμεσα στα δύο, ποια η δράση - αντίδραση, γιατί συμβαίνει ζωγραφική. Το παιδί κι ο νους του είναι το ενδιάμεσο στοιχείο σε αυτά τα δύο, στο δικό του χαρτί σχεδίασης και στο έργο τέχνης. Μας ενδιαφέρει το βλέμμα του, ο προσανατολισμός του αυθόρμητου κεφαλιού του, που κοιτάζει. Αυτό διαμορφώνει μια ιστορία τέχνης, θέλει σε διάταξη τα παιδιά, θέλει βιολογία, πετυχημένος ο τίτλος της Ν. Τζάνη. Αν αναφερόμαστε σε εποχή, σημαίνει όλες τις εποχές του χρόνου η έκθεση. Γιατί ο μαρασμός; Γιατί βλέπω γυμνά κλαδιά σε μια αφηρημένη σκέψη; Γιατί έρχεται στο νου η ιστορικότητα του Βόλου, του τόπου για να χαρακτηρίσει την κριτική. Τα παιδιά είναι το δάσος των συναισθημάτων. Η γραφή πριν λίγα λεπτά μας έδωσε δογματική στην έκθεση, είναι πολιτική θυμόμαστε την παιδική τέχνη του Βόλου στα στέκια παιδιού, την παιδαγωγική στο διαδραστικό παιχνίδι. Επισκεφθήκαμε σήμερα πρωϊνή την έκθεση, ο κύριος που υποδέχθηκε ρώτησε αν θέλουμε κάτι στο κέντρο, δεν καταλάβαινε εν ολίγοις την επίσκεψη στην έκθεση, άραγε. Μια έκθεση στο ισόγειο του κέντρου με περισσότερα από δέκα έργα της συλλογής, οι θεματογραφίες αφορούν την προσωπογραφία, την αφαίρεση, την τοπιογραφία, τη νεκρή φύση. Περίμενα να δω παιδικές ζωγραφιές δίπλα στα έργα της συλλογής, τοποθετήθηκαν στη σχέση συλλογής - παιδιού κάποιες επισημάνσεις με σχοινάκι, ξύλινο ελαφρύ μανταλάκι, χαρτονάκια στρογγυλά με φατσούλες χαράς, λύπης σχεδιασμένες επάνω σε δύο χρώματα, πορτοκαλί - πράσινο. Ελάχιστα είχαν αφεθεί συνοδευτικά στα έργα τέχνης, κυρίως στον αριστερό τοίχο της έκθεσης, όπως έχουμε την πλάτη στην είσοδο. Σε αυτό το σημείο κάτι επιδιώκεται, εκεί που αναζητάς παιδική ζωγραφική δίπλα στην αυθεντία, βλέπεις ποιοτική από πρόχειρα χαρτονάκια. Είναι η αμηχανία του επιμελητή στο παιδί - επισκέπτη, φαντάζει χαζοχαρούμενα παιδαγωγικό όμως δεν είναι, το φέρνει σε μια εμπορία και διάλογο με το ευτελές για παιδιά, όπως είναι τα κρυφά παιχνίδια υποτίθεται σε γαριδάκια, παγωτά και λοιπά. Τα παιδιά σίγουρα κι ένα απ' όλα αν επιλέξεις, στάθηκαν αμήχανα, ένιωσαν ανενεργά, μη δραστήρια. Κακώς το υποτιθέμενα χαρούμενο στοιχείο της έκθεσης. Τα έργα που επιλέχθησαν, ζωήρεψαν στα χρώματα τους, πιο ελκυστικά, όλες οι σειρές - θεματικές ξεχώρισαν, βατές σε ένα ονειρικό επίπεδο, επίσης στη φαντασία της ενηλικίωσης που το παιδί φαντάζει πραγματικότητα ο νους του.
Αναρωτιόμαστε ποια πολιτική τα κάνει να δείχνουν έτσι, ποιο πολίτευμα ίσως, φαίνεται να επιτρέπεται. Η συλλογή στην πολιτική επιδιώκει στην επόμενη της αναθεώρηση, ίσως με την ιδέα ότι έγινε μια επιμέρους εκδήλωση στα πλαίσια της κι επειδή εκτέθηκε δημοσίως, "δικαιούται" αναθεώρηση φωνάζει ότι κι αν σημαίνει αυτό. Υπάρχουν λεζάντες και κείμενα στο χώρο, στα αρχιτεκτονικά στοιχεία του ισογείου, αυτό φέρει μια εμπορία, σύγχρονη διαλεκτική ανατύπωση μας φαίνεται. Πώς οι λέξεις, το λεξιλόγιο στο μήκος κύματος των παιδιών, η γλώσσα παίζει το ρόλο της. Η μεγάλη τοιχογραφία προβλέπει μεγάλων διαστάσεων κατασκευές, χαρτόνια με μαρκαδόρους πολύχρωμους, σχηματίζοντας γεωμετρίες κι έναν έντονο εξπρεσιονισμό παιδικό στην τέχνη, στην κατασκευή, δέντρα σε διάφορα σχήματα, περιγράμματα και σχεδίαση, ελαφρώς έως καθόλου ευρηματικό, ευφυές, δημιουργικό για παιδιά, μια προχειράδα του δήμου. Θέλουμε την αισιοδοξία, όμως υπάρχει ή φαίνεται καχυποψία ή άδειος χρόνος. Η τοιχογραφία εκφράζει ένα "μπλε στυλό" κι έτσι έχουμε μιλήσει για την Ελένη Βακαλό στο παρελθόν, μια κριτική για να γίνει, κάτι που υπονοεί, πρόχειρο στοιχείο, βγαίνει από τα δέντρα μια σπιρτάδα, ταχύτητα, γρηγοράδα. Παρατηρήθηκε μια καμπυλότητα με όγκους εξωστρεφείς, εσωστρεφείς, μια διαδρομή, πώς γίνεται λοιπόν, η έκθεση προσκείμενη στην πολιτική σήμερα, σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης αν αναφερόμαστε σε πολιτική. Μας κάνει πάντα καχύποπτους η Μητσοτάκη πολιτική πλευρά της Ελλάδας, που χάθηκε στα χρόνια κι ας επικράτησε, ήταν κοντά στο διάστημα Α. Σαμαρά 2012 - 2015 και πάντα κρατείται η δογματική της από τη Δικτατορία, ακόμη. Τι επιζητά η πολιτική στην παιδική τέχνη, λοιπόν; Τι επιδιώκεται από την Αθήνα στο Βόλο ως παρακολούθηση και κριτική, επίπληξη; Να εκτιμηθεί η αναβάθμιση στην αξία των έργων της έκθεσης στην αξία του καλλιτέχνη; Δηλαδή, βλέπουμε ένα πορτραίτο του Ιωακείμ Μιναρετζόπουλου στην αρχή της έκθεσης, ο οποίος εμφανίζεται στη γκαλερί "δ" του ιστορικού κέντρου του Βόλου, επίσης, δηλαδή σε τρέχουσα περίοδο παράλληλες δράσεις ενός εικαστικού ζωγράφου στο κέντρο τέχνης Τζόρτζιο ντε Κίρικο και στη γκαλερί "δ", οπότε κι αναρωτιόμαστε αν συνδυάζονται απόψεις για να αναθεωρήσει ο Μιναρετζόπουλος την αξία των έργων του, δηλαδή η συλλογή Δάμτσα τι νέα εμπορικότητα του δίνει και ποιος το μετράει και πώς εμπειρικά στην πόλη του Βόλου. Πώς εκφυλίζεται η εμπορία του μέσα από την αξία και παρουσία της παιδικής τέχνης;

Να σημειωθεί στη νέα εκδήλωση του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς Π.Ι.Ο.Π. και ενώ συζητάμε τη φετινή Άνοιξη και τον τελευταίο της μαγιάτικο μήνα των στεφανιών και των λουλουδιών από το Βόλο ότι η λογική - διάσταση ανάμεσα στην ημερίδα και στην έκθεση είναι ένας καλός, κλιμακωτός, ισορροπημένος διάλογος των δύο, δηλαδή από την απογευματινή ημερίδα περάσαμε την Παρασκευή 3/5 στο χώρο της έκθεσης με τίτλο " Η οικονομική ανασυγκρότηση του Νομού Μαγνησίας στην περίοδο 1945 - 1967 ", δηλαδή στο τέλος της Κατοχής που μας απασχόλησε φέτος και στην εκκίνηση της Δικτατορίας, γεγονότα πολιτικά και πολεμικά στις επιπτώσεις τους στον άνθρωπο, στον βίο, στη ζωή.

 Η ημερίδα έλαβε χώρα ενώ η έκθεση είχε στηθεί σε διπλανό χώρο μικρής απόστασης και περίμενε την προσέλκυση του κοινού. Μια υποστήριξη, στη συνέχεια η ανάλυση, των ομιλιών από ομιλητές - διδάκτορες σε θεματικές ενότητες βολιώτικης νοοτροπίας, όπου το αρχείο υπάρχει και εκτίθεται στα στοιχεία - ιδιότητες του, όπως είναι η αυθεντική ιστορικότητα και το γεγονός του πραγματικού χρόνου αναφοράς, στο έδαφος και στην επανέκθεση του χθες στο ίδρυμα, διαμέσου της επιλογής του χώρου του μουσείου Τσαλαπάτα.

Στη συνέχεια, να σημειώσουμε εδώ το γεγονός του συμπεράσματος που θέλει τις ομιλίες να είναι "ηχητικά" ή "ηχητικές", δηλαδή ο κάθε ομιλητής φέρει στοιχεία της εκάστοτε μοναδικής βολιώτικης νοοτροπίας που αφορά τις θεματολογίες της συνεδρίας. Συγκεκριμένα και με παραδείγματα όπως Γκλαβάνη, Ματσάγγου, ξενοδοχεία της πόλης και λοιπά, ο ομιλητής μεταφέρει τον ήχο του θέματος στην αναφορά του.
Απλές, προσιτές ούτως ή άλλως ομιλίες, οι πληροφορίες υπάρχουν οπουδήποτε, μας κέντρισε η "ηχητική" της εκδήλωσης, το ηχόχρωμα της βολιώτικης ποιότητας στον καθένα.
Μπορούμε να πούμε ότι αυτές οι ηχοδιαστάσεις είναι μια ολοκλήρωση, όπου η ημερίδα αναφέρεται στο '45 - '67, η υποστήριξη των νεοτέρων μελετών αφορά τη Μεταπολίτευση μετά το 1974 και στο 2018 σήμερα όπου διδάκτορες "επικοινωνούν" την τεχνοτροπία του Βόλου. Σε όλο αυτό υπάρχει το ηχόχρωμα και η επιλογή του χρόνου. Σημαντικό να επισημανθεί το επίπεδο του νέου αιώνα και της δεκαετίας ως τρίπτυχο αναφοράς τριών θεμάτων παγκοσμίως όπως είναι οι Ηχητική - Πολιτική - Οικονομία και το απέδειξε η προσωπική μου ερευνητική επί του 2010 - 2012.
Σε ένα επίπεδο που ο Βόλος είναι η σημαντικότερη πόλη σύνδεσης εκτός κέντρου που συνδέεται με παγκόσμιους φορείς λόγω του εδάφους του, σε βαθμό που η πρωτοπορία της μουσικής ξεκίνησε κι από εδώ, επομένως μια τέτοια εκδήλωση σε προχωρημένες εποχές οδηγεί σε συγκρίσεις.
Φαίνονται αρνητικά ή επιπτώσεις λόγω της κακής διαχείρισης στις αναθεωρήσεις του Συντάγματος και μάλιστα στο θεολογικό επίπεδο, οπότε η δυσαρέσκεια του Π.Ι.Ο.Π. εδώ μας οδηγεί να συγκρίνουμε το παραπάνω τρίπτυχο με τη χθεσινή εκδήλωση.
Μπορεί να σημαίνει έλεγχο στο έδαφος του Βόλου και πώς συνδυάζεται με την οικονομία, εξ' ου και το θέμα της εκδήλωσης.
Να σημειωθεί, επίσης η διάρκεια της σε αυτόν τον "καχύποπτο" σχολιασμό. Θεωρώ ότι φέρει στοιχεία αισθητικής η έκθεση του αρχείου κι ενώ τέτοιες παρουσιάσεις πολιτικά μπορεί να σημαίνουν απαγόρευση, βλέπε απολυταρχικές ιδέες του παρελθόντος.
Αυτό αποτελεί μια βιομηχανική σκέψη ή βιοτεχνική εδώ επειδή ταιριάζει στην κομψή παρουσίαση του αρχείου.
Η επιμελήτρια της εκδήλωσης Ελένη Μπενέκη  κλείνει μοναδικά με τη λέξη "εικόνα", δηλαδή ότι ο θεατής - επισκέπτης παρακολουθεί την εικόνα ως συνείδηση - επίγνωση δική του, έτσι το εννοεί και είμαι αρνητική για τους παραπάνω λόγους.
Σχολιάζουμε, επίσης ως ιδέα την αλληλεπίδραση αρχείου ως οπτικό υλικό και τη διαμόρφωση και "ήχου" ως ιδίωμα της έκθεσης, τι αισθητικά - κριτήρια συναντούμε στη σύζευξη - σύγκριση.


Η επίσκεψη ήταν θετική στη διάθεση της στην ώρα προσέλευσης, περί τις 8 βραδινή, στο κοινό που μαζεύτηκε πολύς κόσμος, στη διάταξη της έκθεσης και στη γιορτή του μουσείου που συμμετέχει στα πολιτιστικά. Μια ενδυμασία χαρούμενη και ζωηρόχρωμη, θύμιζε τα ηλιοτρόπια του Vincent van Gogh η μπλούζα μου, το κρασί της εκδήλωσης νόστιμο όπως και το γρήγορο σνακ. Μια αθηναϊκή επαναφορά στο ήθος της διάθεσης εντός του βολιώτικου μουσείου, όπου μίλησαν ο ίδιος ο καλλιτέχνης, φωτογράφος, ζωγράφος, η βολιώτισσα ερευνήτρια Αίγλη Δημόγλου και μια νεαρή κριτικός τέχνης ερχόμενη από το εξωτερικό, επίσης για την προσωπική της εμπειρία στο θέμα της φωτογραφίας του Christian Gunther. Στο χώρο της έκθεσης έπαιζε μουσική από πιθανό εγκατεστημένο ηχοσύστημα στις εγκαταστάσεις του μουσείου, θεωρούμε ότι έχουν προνοήσει μουσειολογικά.
Μια έκθεση που μας έρχεται το 2018 κι ενώ ο Βόλος υποδέχθηκε στη φετινή σεζόν αρκετές εκθέσεις φωτογραφίας στους χώρους της πόλης, τον συγκρίνουμε στο μήκος του ξένου φωτογράφου Sergio Garbari, μια ιδέα καλλιτέχνη που αγκυροβολεί στο Βόλο, το λιμάνι μας από μια ξένη γη. Αυτή τη φορά και σε αντίθεση με τον S. Garbari, όπου το θέμα του αφορά τοπία του εξωτερικού, είδαμε τοπία και φυσικές ομορφιές της Ελλάδας, συγκεκριμένα τη γοητεία του από το Βόλο και το Νότιο Πήλιο της περιόδου 1974 - 1978, κατόπιν της Δικτατορίας και του μόχθου της εποχής. Ξεκινήσαμε από το βάθος της αίθουσας και είδαμε σιγά σιγά προς την εκκίνηση της στον προθάλαμο, όπου παρουσίαζε κάποια ζωγραφικά κομμάτια.
Γενικά, η περίφημη μια εποχής "Πολιτική Βόλου" τον βρίσκει ίσως στην ευρεία διάσταση που παίρνει κατά μήκος η θεματολογία του, δες τον τίτλο της έκθεσης. Θεωρώ ότι σε αυτό το επίπεδο κριτικής χωράει η σκέψη της μεγάλης σειράς φωτογραφιών σε δύο γραμμές, που μάλιστα είναι οι ίδιες κριτική η καθεμία - η σειρά κάνει την "αυτοκριτική" της, με θέμα της Πλατεία της Αργαλαστής. Κεντρίζει ως πολιτική, επειδή δείχνει Βόλο και Μαγνησία και στήθηκε, αναρτήθηκε ως σειρά με συνεχή, διακεκομμένη, πανοραμική άποψη, όπου η κάτω γραμμή φωτογραφιών δείχνει την τοπογραφία, ακολουθεί βήμα - βήμα την πλατεία και τα "περιεχόμενα" της, βλέπε εμπορικά μαγαζάκια, καφενεία, τις χρήσεις εν ολίγοις, φαίνεται το τοπίο αισθητά και σε εποχή μάλλον φθινοπωρινή - χειμερινή.
Στην πάνω γραμμή μια άλλη σειρά όπου ο Gunther εναποθέτει μια πιο εσωτερική άποψη στα "περιεχόμενα" της πλατείας, δείχνοντας τη ζωή και τις στιγμές των ανθρώπων στα εσωτερικά των μαγαζιών και στον όμορφο περίβολο. Εστιάζει στη ζωή της πλατείας της Αργαλαστής εν ολίγοις. Η διάταξη αυτή θεματολογικά που κερδίζει τις εντυπώσεις στη βόλτα ξεκινά και τελειώνει με μια έγχρωμη, αλλά συγκρατημένη εικόνα του καμπαναριού σε ελαφρά γαλάζια, έχει μια ήπια πολιτική, είναι σαν χαρακτικό και τελειώνει με το καμπαναριό της εκκλησίας της πλατείας πάλι σε επιζωγραφισμένη στα γκρι, μουντά φωτογραφία.
Γενικά, η έκθεση αναδεικνύει την έννοια του αρχείου, που ξεθάφτηκε μάλιστα από συρτάρια και φακέλους, το ομολογεί ο φωτογράφος άλλωστε για να εκτεθεί και ως αρχείο. Μάλιστα υπάρχει σύγχρονη τεκμηρίωση στην ιδέα της παρουσίασης του. Στην πόλη τρέχουν οι εκθέσεις του Α. Γκέκα στη Χάρτα, "το δάσος των συναισθημάτων" στο κέντρο τέχνης Giorgio de Chirico, "της μόδας...τα γυρίσματα" στο Μουσείο της πόλης επίσης, μια φωτογραφική ομαδική στον Δίαυλο και το αρχείο για την οικονομική ανασυγκρότηση του Βόλου στο Μουσείο Τσαλαπάτα, οι οποίες αλληλεπιδρούν στα εικαστικά δρώμενα, υπάρχει μια ένδειξη δραστηριότητας.
Ο Γκέκας αγγίζει θετικά το παλιό Θεολογικό επίπεδο της Πολιτικής του Βόλου, εφόσον παρουσιάζεται συχνά στο κοινό σε πολύ πλούσιες εικαστικά στο δικό του ύφος εκθέσεις, διαμορφώνει για χρόνια την πολιτική του ως δημιουργός της πόλης. Υπάρχουν διάφορες ποιότητες, λοιπόν στην πόλη με άκρα λεπτομέρεια και το ποιοτικό θέλει και μπορεί να σημαίνει ποιητικό ταυτόχρονα. Ο νους μας οδηγείται στην εποχή του πολιτικού γεγονότος της Δικτατορίας (1967-1974), καθώς η ποιητική της φωτογραφίας του εναποθέτει σε τέτοιο διάλογο στη συνέχεια, δηλαδή προσπίπτει εκεί η διαλεκτική στην Πολιτική του Βόλου.
Ως γνωστόν το πολιτικό γεγονός της Δικτατορίας στη χώρα μας και παγκοσμίως επηρέασε βαθιά γυναίκες - άνδρες, προκαλώντας τους να γίνουν δημιουργικοί και εστιάζοντας σε αυτό το τεράστιο μεταίσθημα που καλλιεργήθηκε από τα σπάργανα τους για να καλυτερεύσει η ζωή από τα δεινά που προηγήθηκαν, χαρακτηρίζοντας το ατέρμονο, ατελείωτο και ανατριχιαστικό μεταίσθημα που θέλει τον χαρακτήρα του ανθρώπου ως πολίτη του κόσμου να νιώθει κοσμοπολίτης, ο φωτογράφος που το πετυχαίνει αυτό είναι εξαίσιος ο ίδιος. Το νιώσαμε αυτό και με τη συνοδεία μουσικής να το ενισχύει και να το κλιμακώνει.
Στη συνέχεια κι ενώ η Πλατεία της Αργαλαστής αποτελεί μια ενδοσκόπηση στη φωτογραφία σαν να πρόκειται για σχεδιαστικές, φωτογραφικές γραμμές το τοπίο που αναπαρίσταται, περνάμε στην αναφορά της θεματολογίας με τα σινεμά της πόλης στο παραλιακό μέτωπο και στην αρχιτεκτονική του χώρου, επίσης, οι λεζάντες έμπροσθεν της παραλίας. Πάλι γλάφυρα της ζωής, κοσμοπολίτικες απόψεις ανυψώνονται, ορθώνονται και μια έκθεση που στον αέρα της αποπνέει μια άποψη βεγγέρας ή μια πολιτική με σημεία της περιοχής που είναι αιθεροβάμονες. Σινεμά και τοπογραφία στο Βόλο, ψυχαγωγία και η διάσταση της ψυχολογίας στην Ελλάδα μετά το 1974.
Τον ενδιαφέρει να καλύψει τα ανθρώπινα σώματα και τις παρουσίες του στη φωτογραφία σαν να πρόκειται για παρουσίες σε κινήματα της μοντέρνας τέχνης του 20ου αιώνα, τον ενδιαφέρει να σκεφτεί ο ίδιος, άρα η εικόνα του το καχεκτικό, σα να βλέπεις αδύνατα, πεινασμένα σώματα του E. Schiele από τη βιεννέζικη απόσχιση, έχει έναν παραστατικό ευρωπαϊκό εξπρεσσιονισμό στην προσωπογραφία του. Χαρακτηριστικό, επίσης να θέλει να φαίνεται ένας Παραδοσιακός, ξέρει ίσως τα παραδοσιακά της Βόρειας Ελλάδας, της Νέας Ιωνίας Βόλου, τα παραδοσιακά τραπέζια στην εξοχή, ουσιαστικά τη συνάθροιση, τη μάζωξη, τον οργανοπαίχτη.
Σηκώνει κάτι αρχοντικό, περιαυτολογώντας ο φωτογράφος στη διαλογή του, όλες αυτές οι ιδέες είναι κάτι που μπορείς να τα σχολιάσεις, να το ομαδοποιήσεις σε επίπεδα, να διακρίνεις πολιτικές ποιότητες στο έργο του φωτογράφου.
Αποκτά μια διερεύνηση η ιδέα του στη φωτογραφία, ως τομέας της τέχνης. Στη συνέχεια, η ζωγραφική του θυμίζει πάλι μοντέρνα τέχνη, σαν του Hamilton και περιπτώσεις ζωγραφικής περί το 1950 ως το 1970 περίπου, στα μέσα του εικοστού αιώνα.
Είναι τοπία, η βόλτα μας έδειξε σε σημεία στα έργα του που υπάρχει η ένταση, που πέφτει το βλέμμα σε μια περιφορά τριγύρω στην αίθουσα του προθαλάμου.
Είναι αφαίρεση και ψυχαγωγεί και αναπαράσταση από κάτι κινησιολογικά σουρεαλιστικό, δημιουργεί μια φαντασίωση, σηματοδοτήσεις, φοίνικες, όγκοι αρχιτεκτονικοί, ανθρώπινη συμπεριφορά και λοιπά ενδιαφέροντα.
Όλα με χρώμα, ατίθασα στην εξαιρετική σχεδίαση τους. Στα σημεία της κεντρικής έκθεσης μπορείς να διακρίνεις επιζωγραφισμένες ποιότητες.
Είναι σημαντική η συμβολή του δήμου εδώ στην ιδέα ότι στην πόλη που γέννησε το αρχείο σε θεολογικό επίπεδο, στο έδαφος του Βόλου, επιτυγχάνεται μια διαρκής ενασχόληση, που θυμίζει πρόσωπα της πόλης που επέμειναν στην έρευνα σαν την ιστορικό Αίγλη Δημόγλου, έχει τη χάρη της η ιδέα της έκθεσης.
Μια ιδέα που ξεχειλίζει πλέον, δηλαδή η πόλη, το έδαφος έχει την ανάγκη να εκβάλλει κάπου, να το παρουσιάσει. Η έκθεση είναι μια μαεστρία του Gunther.



Στο παρόν κείμενο και εν όψει της φετινής Άνοιξης και του τελευταίου μαγιάτικου μήνα αυτής, θα σχολιάσουμε κάτι ιδιαίτερο επιμελητικά και ως ιδέα - project δύο μεταπτυχιακών φοιτητών στο πρόγραμμα με τίτλο "Μετα - βιομηχανικός Σχεδιασμός" στο Βόλο, το οποίο λαμβάνει χώρα από το μήνα Μάρτιο του 2018. Για το παρόν εκθεσιακό επιμελητικό project εργάστηκαν δύο φοιτήτριες, οι οποίες συντελούν στην παρακολούθηση του μαθήματος "ΜΙΚΡΟΚΗΠΟΙ" και εκπονούν την εν λόγω εργασία, η οποία και εμφανίστηκε εικαστικά και αμφίδρομα βιολογικά στον πάνω όροφο του κτιρίου της πολυδύναμης Αρχιτεκτονικής Σχολής Βόλου του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Θεωρούμε εδώ ότι βασικός επιστημονικός, μάλιστα, υπεύθυνος στο θέμα είναι ο ντόπιος στο Βόλο Αλέξανδρος Ψυχούλης, ο οποίος να σημειώσουμε πόσο χαρακτηριστικά επιδεικνύει την καταγωγή του για λόγους εύστοχους και περί εικαστικών, τους οποίους επιδιώκει σαφώς το μεταπτυχιακό πρόγραμμα. Μάλιστα, το δρώμενο στον πάνω όροφο συνοδεύει μια αυτοτελής έκδοση, μικρής φωτοτυπίας σε ένα κατά ήμισυ διπλωμένο Α4 φύλλο με αυτοσχέδια διάθεση των φοιτητριών, τα ονόματα τους, Λένια Κλώσσα - Σωτηρίου και Αθηνά Κουμπαρούλη, το οποίο αναφέρεται ως εγχειρίδιο. Η έκδοση ξεκινά με ένα μικρό απόφθεγμα του Rui Comes Coelho του 2016 και σχετικά με τους κήπους, οπότε και ξεκινά μια μικρή παράγραφος αναφέροντας ότι "Οι κήποι δεν είναι μόνο οικολογικά φαινόμενα.". Από τα εσωτερικά κείμενα της μικρής αυτοσχέδιας έκδοσης, αναφέρεται στα αριστερά ένα ιστορικό ανάγνωσμα για μια κατοίκηση στη Νέα Ιωνία. Μερικές λέξεις - κλειδιά είναι κύμα κατοίκησης, προσφυγικών οικογενειών, γειτονιά, φύτεμα, περιποίηση, ρίζωμα, αίσθημα, φροντίδα, ιδιαίτερες ανάγκες, αστικοί κοινοτικοί κήποι, Αμερική 19ου αιώνα, υποβάθμιση περιβάλλοντος, αστική ζωή, υγιεινές τροφές, ψυχική υγεία, μείωση εγκληματικότητας, κίνημα.
Στη συνέχεια στα δεξιά της σελίδας ένα άλλο ανάγνωσμα για τη ζωή των δύο φοιτητριών του project, το σημείο αναφέρεται ως αναξιοποίητος χώρος της σχολής, αναφέρεται ότι επιθυμούν να δημιουργήσουν ένα χώρο καταφυγίου και ησυχασμού, αναφέρονται έννοιες όπως ευέλικτο, διαδραστικό, θελκτικό, καλαίσθητο. Να πούμε εδώ ότι το επιμελητικό project αφορά σε φυτά κήπου, πλατύφυλλα εξωτικά, κάκτοι και παχύφυτα, κρεμαστά, ανθεκτικά, εσωτερικών χώρων. Μάλιστα αποτελούν δική τους παραχώρηση, αναφέροντας στο έντυπο τις φοιτήτριες ως "κυρίες". Σε μια μικρή περιγραφή πρόκειται για μια εναπόθεση ποικιλίας φυτών εσωτερικού χώρου σε πλαστικά κασάκια, τα οποία δημιουργούν και μια δίοδο - είσοδο, έξοδο, ένα μικρό άνοιγμα για να διέρχεται ο επισκέπτης. Σε αυτό το σημείο να πούμε ότι παρατηρούμε ότι η δική μας εκτενή περιγραφή αφορά εκτενής αναφορά μέχρι σε αυτό το σημείο και μας εκπλήσσει. Τα φυτά τα οποία "συμμετέχουν" είναι η αράλια, η αλοκάσια, το γιούκα, η δράκαινα, ο πόθος, ο κισσός, το αγιόκλημα, η φτέρη, η αράχνη, το asparagus falcatus, η κρασούλα, η portulakaria afra, το αιώνιο, το μπούζι, το graptopetalum paraguayense, το sedum adolphii, το cryptocereus anthonyanus, το selenicereus spinulosus και στο μικρό φυλλάδιο αναφέρονται όλα με λατινικούς χαρακτήρες, ορισμένα σε μετάφραση, συνοδεία επίσης μια μικρή έγχρωμη εικόνα όπως οι εγκυκλοπαιδικές στον τομέα της φύσης και της βιολογίας.
Το πιο χαρακτηριστικό εδώ είναι κάτι που μας απασχόλησε στο χώρο λόγω ακουστικής, αν μπει ο επισκέπτης στη διαδικασία να μιλήσει, να αφήσει δυο λόγια στα φυτά, το οποίο αφορά σε ένα μηχανισμό arduino, το γνωστό το οποίο διέδωσε στην Αθήνα των Μουσικοεικαστικών (copyright όρου Ελευθερία Στίκουλου) η ερευνήτρια Αφροδίτη Ψαρρά και συνέχισε να επηρεάζει νέους ερευνητές στον τομέα της σύγχρονης τέχνης. Συνοδευτικά στο χώρο και ως μηχανική λειτουργία υπάρχει ένα όργανο μέτρησης υγρασίας του χώματος και μια φωτεινή ένδειξη, επίσης. Μέχρις εδώ, λοιπόν, είδαμε την τεχνογνωσία και τεχνοτροπία του project, οπότε και όπως είπαμε μας γέννησε μια εκτενή ανάλυση στο σύνολο του εκθέματος σε αυτόν το χώρο της πολυδύναμης σχολής. Εδώ και καιρό, μας απασχολεί το νέο μεταπτυχιακό πρόγραμμα με αυτόν τον τίτλο, καθώς το έδαφος της Μαγνησίας είναι πρωτοπόρο, θεολογικό, πολιτικό, δογματικό και φέρει ως γνωστόν πολλά γνωρίσματα στους κατοίκους και μη από την ιστορία της πόλης. Μια σχολή σαν την Αρχιτεκτονική, η οποία επιδιώκει συνεχή αναγνώριση και αφορά το ελληνικό πανεπιστήμιο, γεννά ερωτήματα για την καθιέρωση που ζητά και πώς επικοινωνεί με τον επόμενο φοιτητή της, δηλαδή το "μεταβιομηχανικός σχεδιασμός" σημαίνει ότι αναγνωρίζω τη σκέψη του πρωτοποριακού εδάφους της Μαγνησίας και θέτω μια δυνατότητα να το εξαντλήσω και να το εκμεταλλευτώ και μάλιστα υπό σαφής οδηγίες όπως αυτές του Α. Ψυχούλη. Υπάρχει κακία εδώ, υπάρχει λαϊκισμός στο στόχο που επιδιώκει, υπάρχει ανθρωπογενές λάθος στο έδαφος της πόλης που γέννησε τον βασιλικό πολιτισμό της Θεολογίας παγκοσμίως. Σημαίνει ότι δείχνω τον τρόπο σκέψης από το Βόλο για μια διάχυση οπουδήποτε από τη στιγμή που επιδιώκω να δείξω ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα παγκοσμίως περιμένοντας μάλιστα ξένους φοιτητές, επίσης.
Στον σχεδιασμό του το project, ο οποίος κρίνεται και αστικός, επειδή τον συνοδεύει σε σύγχρονο κτίριο όπως αυτό της Αρχιτεκτονικής, έχει κάποιες αναγνώσεις που ξεπηδούν αν σχεδιάσουμε πρόχειρα σε ένα φύλλο χαρτί τη σύνθεση που βλέπουμε επί του εδάφους, να μελετήσουμε δηλαδή τις έννοιες που προκύπτουν. Ο σχεδιασμός της θέσης των συστατικών της σύνθεσης αφορά σε μια διάταξη αριστερά - δεξιά όπως είπαμε, αφήνοντας μια είσοδο - έξοδο για να διέρχεται ο επισκέπτης, σε μια προσέγγιση το σχήμα που δημιουργείται αφορά στη σημαντική σκέψη της γυναικείας μήτρας, της μητρότητας, της γονιμότητας, αυτή η "κοιλιά", το κοίλον που σχηματίζεται από τον σχεδιασμό της επικλινούς διάταξης μας προκαλεί τέτοιες ιδέες. Μάλιστα στο σημείο υπάρχει κάθισμα, άρα σκεφτόμαστε ότι αυτός που κάθεται, άνδρες - γυναίκες, αποτελούν τη διαδικασία για να έρθουν σε διάδραση με το δρώμενο, το οποίο φέρει ακουστική και αναλύει ο μηχανισμός arduino που αναφέρθηκε. Εκεί στον υπαρκτό διάλογο με τη φύση που μπορεί να γίνει αν μιλήσει ελεύθερα ο επισκέπτης και στην ιδέα του διαλόγου από την ανθρώπινη παρουσία απέναντι στο project μεταφράζεται μια διδακτορική άποψη σε μεταπτυχιακό επίπεδο βέβαια. Η έννοια "μετα-βιομηχανικός σχεδιασμός" βλέπει σε αυτήν την ερμηνεία, δηλαδή φέρω μια σκέψη για να εξηγήσει, μεταφράσει τη διαλεκτική, αυτό μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχει κλίμακα και υπάρχει εφόσον πρόκειται για φύση, έδαφος, βάρος, άποψη. Πρόκειται για έδαφος εν ολίγοις, το οποίο μετέφεραν για να εκτεθεί και αποτελεί και "μεταφορά" επίσης, ο λόγος συντρέχει και ταιριάζει ιδανικά στο δρώμενο. Το arduino μας κάνει να νομίζουμε ότι είναι αδύναμο σημείο ηχητικής όμως μπορεί να επιτύχει εντάσεις και κλιμακωτούς όγκους, ώστε να μεταδώσει την απαίτηση για κάτι πιο απαιτητικό. Στη συνέχεια, μια άλλη έννοια είναι η ιδέα του συμβολισμού σε αυτήν την επικλινή διάταξη - σχεδίαση της σύνθεσης των φυτών, τους συνοδεύει όπως προαναφέραμε μια όμορφη αστική επαρχιώτικη ιστορία, μια σχέση γυναικών. Είναι σημειολογικό project, εκτινάσσει, διαχέει σημεία παντού στο χώρο από τη σύνθεση, είναι τα φυτά που τινάζονται στα φύλλα τους ούτως ή άλλως, είναι οι φυτικές αυτές εκρήξεις. Υπάρχει μια βιολογία στην ιδέα του μικροσκοπίου που γίνεται μεγάλο για να εξετάσει η ίδια η σύνθεση την άποψη της σημειολογίας που σχηματίζεται. Θα μπορούσαμε να το συνδέσουμε με τον Εθνικό Κήπο, έτσι για μια αστεία παρομοίωση εντός κι εκτός και επειδή είναι επιτυχής στη σύγκριση εδάφους και μάλιστα σε Βόλο - Αθήνα ανάμεσα που αφορά τη δογματική/διδακτορική επίσης επί του 2012 ή μπορούμε να θυμηθούμε τα θερμοκήπια, αφού φαίνεται να επιδιώκει πλησιέστερη άποψη ή τα παρτέρια και τους κήπους της πόλης του Βόλου, εφόσον μάλιστα είναι θεωρητικό ζητούμενο στην έρευνα των φοιτητών εδώ. Υπάρχει ενέργεια στο χώρο, ενέργεια που ίσως δε φαίνεται, ανάμεσα στα φυτά, στις ροές του νερού, στις φωτεινές ενδείξεις, στις κινήσεις που κάνει το σώμα για να αντιληφθεί τη σειρά των ενεργειών, υπάρχει ενέργεια στο σύνολον της διάταξης.
Η έκδοση που περιγράψαμε πιο πάνω φαντάζει μαγική, θεολογική θα μπορούσαμε να πούμε λόγω της πόλης του Βόλου που γέννησε την παγκόσμια Θεολογία. Να πούμε εδώ ότι το σώμα αν αποφασίσει να ενεργήσει, καταρχάς σημαίνει αρκετά πράγματα, όπως λαμβάνω τις οδηγίες από το έντυπο ή οδηγούμε μόνος μου στην πράξη, παίρνω το σπρέϊ και ποτίζω. Αν σκεφτείς τη διάταξη και σε μια πρόχειρη σχεδίαση σε χαρτί, οι κινήσεις είναι τέσσερις (4), πρώτον κοιτώ τη φωτεινή ένδειξη στο ύψος μου περίπου για να δω αν είναι ώρα ποτίσματος όπως γράφουν οι οδηγίες, δεύτερον παίρνω το ποτιστήρι - μπουκάλι γεμάτο με νερό που βρίσκεται κάτω στο πάτωμα - κοιτώ κάτω δηλαδή, τρίτον γεμίζω τα δοχεία στο ύψος - κοιτώ πιο πάνω από εμένα και τέταρτον δροσίζω τα φυτά με το σπρέϊ στο δικό τους ύψος - το βλέμμα ορίζεται πάλι προς τα κάτω. Τέσσερις κινήσεις που είναι σκέψεις, είναι οδηγία σε έντυπο, είναι αφορμή και λογική. Αν δούμε το project μέσω της ιστορίας της τέχνης, πρόκειται για land art ή kinetic art σε μια άποψη βιολογίας γι αυτόν τον όρο και μας αρέσει η προσέγγιση μας. Να αναφέρουμε ότι στη θέση που παίρνει το άτομο είτε βλέπει εκτός του παραθύρου είτε βλέπει εντός του διαδρόμου, δηλαδή γίνεσαι επικλινής στη διάθεση της θέσης σου ο ίδιος, στρέφεσαι σε μια ευθυγραμμία.
Στην ακουστική του ο χώρος είχε κάτι λογικό, θύμιζε έτσι γειτονιές του Βόλου, ίσως αποτελεί έργο με δυναμική ήχου από το έδαφος της πόλης της σχόλης, αν είναι ζητούμενο και μας ενδιαφέρει επειδή φαίνεται να σέβεται το περιβάλλον, το οποίο και εκθέτει ούτως ή άλλως. Υπάρχει ένα πανοραμικό στοιχείο στη σύνθεση, πανοραμικό σημαίνει ότι έχω συνθέσει, έχω αλληλοπροσθέσει στοιχεία για να δημιουργήσω μια ενιαία εικόνα, όμως προηγείται της διαδικασίας της πανοραμικής η διάσπαση στα μέρη, άρα υπάρχει ένταση, ενέργεια, ρήξη, τριγμός, κάτι προκαλεί ένταση στα μέρη αριστερά και δεξιά. Τα χέρια εξηγούν μπροστά στο θώρακα την ένταση αυτή. Για το τέλος κι ενώ το δρώμενο που αναδείξαμε εδώ είναι απολύτως ταιριαστό στην εποχή της Άνοιξης, θα εναποθέσουμε μια γραφή σε ένα κείμενο το οποίο δανειζόμαστε από τη μικρή έκδοση και διαβάζουμε:
" Η αλοκάσια ή το "αυτί του ελέφαντα" κατάγεται από τα τροπικά δάση της Μαλαισίας και του Κουινσλαντ. Έχει σκούρα πράσινα γυαλιστερά φύλλα σε σχήμα καρδιάς με κυματιστά άκρα. Όταν μαγειρευτεί γίνεται βρώσιμη, παρολαυτά οι χυμοί της μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα. Τα μεγάλα φύλα της μπορούν να αποτελέσουν αυτοσχέδιες ομπρέλες τροπικών βροχών. "

Δική σας,
Ελευθερία Στίκουλου - Ritsa Blue