26.4.18

Παρατήρηση σε Εικαστικά - Άνοιξη, Απρίλιος 2018 - Βόλος

Για τον φετινό μήνα της Άνοιξης, Απρίλιο τον περίλαμπρο της φύσης και των λουλουδιών θα εξετάσουμε τις εικαστικές εκθέσεις του δήμου μέσα από το τηλεσκόπιο της δογματικής/διδακτορικής του έτους 2012 στο ανώτερο θεολογικό επίπεδο της πόλης και της Παράδοσης του Βόλου από την καταγωγή της συγγραφής, που είναι και η μοναδική στα  είδη αυτά. Μια έκθεση για την οποία η διδακτορική απέδωσε κάποιες δεκάδες επισημάνσεις κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας της στην περιοχή του Βόλου και συγκεκριμένα στα Παλιά της Μαγνησίας, κοντά στο ιστορικό κέντρο της πόλης. Ξεκινούμε με μια γυναικεία φωτογραφία την περιγραφή εδώ, η οποία μας χαρίζει ένα υπέροχο ροζ χρώμα και "πολύτροπες" τσάντες μεγεθών σε εικαστική εγκατάσταση, όπως θεωρήθηκε και δημιούργησε η υφάντρα και ερευνήτρια εικαστικός σήμερα, Ευριδίκη Αρκουδογιάννη.
Ξεκινούμε την πολύτροπη δική μας, επίσης, αναφορά κι έρευνα μέσα από τις γενικές φωτογραφίες που καλύπτουν θεματικά τις ποικιλίες της έκθεσης με τίτλο " της μόδας... τα γυρίσματα "  στο Μουσείο της Πόλης του Βόλου. Θεματικές πλευρές της έκθεσης που τις βλέπουμε πολιτικά αφιερωμένες στην πολιτιστική χροιά και περιγραφή ξετυλίγοντας έτσι το νήμα της περιγραφής της περιοδικής έκθεσης του μουσείου. Κάπως πρόχειρα, όμως τοποθετημένη ως σκέψη στο νήμα που τις ξετυλίγει, προχειράδες των διοργανωτών στο πολύπαθο όπως φαίνεται, αλλά γλυκό Μουσείο της Πόλης.
Θεματικές όπως τσάντες χειρός, είδη και ποικιλίες ραπτικής, υφαντικής, πατρόν υφασμάτων, καπέλα και ποικιλίες εσωρούχων. Χαρακτηριστικά σε αυτές τις θεματικές τα έπιπλα τοποθέτησης των εκθεμάτων, οι μεγάλες τράπεζες και πάγκοι, τα στηρίγματα, συνολικά χωρούν στην ιδέα της εικαστικής εγκατάστασης που αφορά την έκθεση από την πρωτοβουλία και το μοντέρνο μεράκι της Ε. Αρκουδογιάννη.
Θεματικές που αναδεικνύουν πολύχρωμα και πολυποίκιλα τις εργαλειοθήκες της μόδας στην εποχή του Βόλου από τον 19ο ως τον 20ο αιώνα, 21ο αιώνα σήμερα στην πολιτική της πόλης που γέννησε τον πολιτισμό κι αυτά τα δρώμενα.
Στις εγκαταστάσεις αυτές, λοιπόν, παρατηρούμε ότι επικρατεί το μοντέρνο ύφος, η νοικοκυρεμένη αισθητική που πλησιάζει την διαλεκτική της πολιτικής όπως ενημερώθηκε στον 20ο αιώνα και για τις ανάγκες της γυναίκας της επαρχίας, στην πόλη που ανανέωσε την ηθική της υγιεινά εκμοντερνίζοντας την πολιτική άποψη σε αυτό.
Εσώρουχα όμορφα, τα οποία και τη δεκαετία '80 ως παλιάς κοπής σχέδια και φόρμες φορέθηκαν και μέσα από ρούχα πολύχρωμα για να δείχνουν το κάλλος της γυναίκας τολμηρά. Εσώρουχα λευκά, που υποδηλώνουν την αγνότητα.
Μια εξαιρετική γυναίκα στην παρουσίαση κι επιμέλεια, όπως την αποτύπωσε γρήγορα ο φακός της ψηφιακής κάμερας, η Ευρυδίκη Αρκουδογιάννη, υφάντρα ιστορική και εικαστικός, όπως αποκαλείται από πρόσωπα της πόλης στον πολιτισμό. Προσδίδει η ίδια η Αρκουδογιάννη μια αίγλη, μια ατμόσφαιρα, μια απόχρωση ιστορική στην αισθητική και μόνον της φωτογραφίας της ανάρτησης στο ιστορικό ιστολόγιο της περίτεχνης ιστορίας της τέχνης από την Παράδοση του Βόλου. Η κριτική, λοιπόν, που θα ακολουθήσει φέρει στοιχεία "κριτικής με εικαστικά" για ένα ιχνογράφημα περί διαλόγου λέξεων και σχεδίων και ότι εντυπωσιάζει στα ενδύματα, τα οποία επιλέχθησαν για να παρουσιαστούν στην περιοδική αυτήν έκθεση. Η πρωτοτυπία του όρου γι αυτό και τα εισαγωγικά στις λέξεις της προηγούμενης πρότασης είναι στην αυθεντία της πόλης και της συγγραφής που τη γέννησε.
Η "κριτική με εικαστικά", λοιπόν, επιλέγει σε κάθε από τα ενδύματα και τις φιλοσοφίες τους που παρουσιάζονται στο μουσείο, στοιχεία και λεπτομέρειες στα σχέδια τους, στις ραφές τους, στα χρώματα, στα μεγέθη, στα σχήματα, οτιδήποτε βλέπει και φαντάζει το ανθρώπινο μάτι. Στο φόρεμα, λοιπόν, αυτό η σκέψη μας οδηγείται στη φευγαλέα παρατήρηση μέσα από το προσεκτικότατο ράψιμο του, οδηγείται στην ενδιάμεση ραφή του γιλέκου - ζακέτας με λευκό ιβουάρ χρώμα, όπου συνδέονται τα κουμπιά και η περίτεχνη διακοσμητική ραφή εκλεκτικιστικού ύφους 18ου αιώνα. Γι αυτό το έκθεμα πιθανόν του 19ου αιώνα επιλέγουμε αυτό το σημείο πάνω του για να οδηγηθεί η σκέψη στην κριτική που θα κάνει. Είναι δαντέλα σε ύφασμα, μοιάζει με τρέσα. Κριτική με εικαστικά σε ενδυμασία - ύφασμα σημαίνει βρίσκω την αρχιτεκτονική στο ένδυμα και μελετώ την πλοκή της, τον σκεπτόμενο σχεδιασμό της. Έχει μια ευγένεια, μια καλλιγραφία, επιδεικνύει την πρόσοψη του φορέματος στον θεατή του. Το σημείο αυτό θέλει να χαρακτηρίσει λεπτομερώς το μάτι που το βλέπει, επιδιώκει την ιστορικότητα, την ιστοριογραφία, επιδιώκει πράγματι να προτείνει μια έκθεση ως ένδυμα στην εκκίνηση της στον πρώτο όροφο του μουσείου.
Σε αυτό το ένδυμα και συνεχίζοντας τη ρυθμολογία που γράφουμε "κριτική με εικαστικά" για την έκθεση βρίσκουμε ότι απεικονίζεται μια ιδέα πολιτικής από τη Μαγνησία γενόμενη στο επίπεδο του χαρακτηρισμού της ως Σιδηρόκαστρο Σερρών και συγκεκριμένα ως τριγωνισμός στο πολύεδρο της πολιτικής αυτής. Αυτό επιτυγχάνεται πάλι στο μέσο του ενδύματος, της ύφανσης όπου και παρατηρούμε μια καθετότητα κατακόρυφη με γεωμετρικά σχέδια παραλληλογράμμων σχηματίζοντας το γράμμα της ελληνικής αλφαβήτου "Π". Πολύ ωραίο φόρεμα και κομψό, βραδινό κυρίως και μας μεταφέρει στη δογματική της διδακτορικής που θέλει τη νεανίδα γυναίκα που το φορά να πίνει το βραδινό ποτό της σε μπαρ του Βόλου.
Στη ρυθμολογία που συνεχίζεται θα αναφέρουμε γι αυτό το ένδυμα την πολιτική του μέσα από την ονομασία του ενδύματος σύμφωνα και με την περιοχή, όπου εδώ αναπαράγεται το βαθύ βολιώτικο αίσθημα στην Αθήνα. Μας κεντρίζει η Αθήνα στην κριτική που γίνεται. Σε αυτό βλέπουμε την ιδέα του μαύρου χρώματος, τη λάμψη του το βράδυ, την πνοή προς την επισημότητα που έχει. Έχει όμορφο γιακά, μεταξωτό και χαρίζει μια βραδινή "προεδρική", θα λέγαμε ατμόσφαιρα. Το χαρακτηρίζει η ηλικία της γυναίκας που το φοράει και η διαμέσου ύφανση - κλωστή που διαχωρίζει τον σχεδιασμό σε επίπεδα, περίπου σε ύψος πάνω από τα γόνατα, στα γυναικεία πόδια.
Για τη συνέχεια του φετινού Απρίλη, στην έκθεση μας θα παρατηρήσουμε το πάνω σημείο του φορέματος - ενδύματος, όπου χαρακτηρίζεται από έναν Εκλεκτικισμό του 18ου αιώνα στο πολύεδρο του Σιδηρόκαστρου Σερρών. Συγκεκριμένα, παρατηρούμε το λευκό φόρεμα οπότε και μας διαπνέει ο σχεδιασμός στα μανίκια χαμηλά όπως σχηματίζουν μια γιρλάντα περιμετρικά στον αγκώνα, ο γιακάς ο μεγάλος σαν φιόγκος και το σημείο όπου το μάτι πέφτει στο μέσον του στέρνου, του θώρακα και το ύφασμα κάνει ένα γαζί, μια ραφή σχηματίζοντας σούρα αριστερά και δεξιά. Μας εντυπωσιάζει η ρυθμολογία αυτή για την κριτική μας.
Συνεχίζοντας βλέπουμε τη σύνθεση αυτήν στα αριστερά του πρώτου ορόφου του μουσείου, χαρακτηριστικά υπάρχει ένα παλιό σεντούκι, ένα δερμάτινο μπαούλο, υπάρχουν και γυναίκεια αξεσουάρ, όπως τσάντες αφημένες και παρατηρούμε για τη ρυθμολογία μας το καφέ - κόκκινο φόρεμα οπότε και έχει πολιτική σημασία κι εστιάζουμε στην καταγωγή του στον χρόνο, βλέπουμε τον 19ο αιώνα και βλέπουμε, επίσης Σιδηρόκαστρο Σερρών πολιτισμικά και πολιτιστικά
Σε αυτόν τον περίγελο, με τη θετική έννοια των ενδυμάτων που παρουσιάζονται περιπαικτικά, επίσης, στο Μουσείο της Πόλεως θα εστιάσουμε στη σημασία του ενδύματος στα δεξιά με γκρι - άσπρο μεταλλικό χρώμα, τούλι στη φούστα και παρατηρούμε έναν πολίτικο σχεδιασμό στο στήθος του πάνω μέρους του φορέματος, βλέπουμε κάπως χυτά να πέφτουν στο ύφασμα, εντυπωσιάζει επίσης, η σούρα στο κέντρον του θώρακα, στέρνου οπότε και βλέπουμε πολιτική Σιδηρόκαστρου Σερρών σχεδιαστικά, μοδάτα.
Αυτό το ένδυμα μας εντυπωσίασε περισσότερο από όλα, το χρώμα του μωβ σε διαβάθμιση, στέρεο, αυστηρό, πολιτικό με ένα σχέδιο όπου το καλλιγραφημένο σχέδιο της γεωμετρίας στην πρόσοψη του είναι λευκό και χαρακτηριστικό μιας παράδοσης στη γυναίκα. Οπότε και χαρακτηρίζουμε το ένδυμα ως Βόρεια Ελλάδα στην πολιτική του Βόλου και τονίζεται ως Πολίτικο στη χάρη και στην ομορφιά.
Σε αυτό το σημείο της συγγραφής, η διδάκτορας Τοπογράφος λαμβάνει το χάρισμα της Πολίτικης στο ένδυμα, σύμφωνα και με την ολοκλήρωση της ρυθμολογίας της κριτικής με εικαστικά που γίνεται στο ιστολόγιο (blog) της ιστορίας της τέχνης. Συνεχίζουμε, όμως την κριτική και λαμβάνουμε υπόψιν το ωραίο χάλκινο καφέ - κόκκινο του φορέματος εδώ, οπότε και βλέπουμε μια ενδυμασία στο ύψος της Πολίτικης ομορφιάς. Μας εντυπωσιάζει η γιρλάντα - πιέτα στο κάτω μέρος και ο τρόπος με τον οποίο η γυναίκα καλείται να το φορέσει και να δείξει τη δύναμη της σε χώρο με άνδρες. Φαίνεται βραδινό και συγκρατημένο.
Για τις ανάγκες της επίσκεψης της έκθεσης εκείνο το απόγευμα των εγκαινίων της στα Παλιά και με το ποδήλατο από την παλιά γειτονιά, φύγαμε και διασχίσαμε την οδό Κανάρη, μεταξύ Κωνσταντά και Γαλλίας οδηγηθήκαμε σε φωτοσυνθέσεις λάμψης στα παρτέρια και στα φυτά της οδού κατηφορίζοντας, τονίζοντας την πολιτική του Βόλου. Μια διαδρομή που συνέχισε στα ύψη του Ξενία ξενοδοχείου στον Άγιο Κωνσταντίνο Βόλου παραλιακά και έμπροσθεν του ιστορικού πανεπιστημίου, παραλιακά στα Ψαράδικα και στις βάρκες του λιμανιού, φτάνοντας στις ράγες του τρένου και βλέποντας, ατενίζοντας το μεγάλο κτίριο του μουσείου.
Εδώ η σκέψη μας οδηγείται σε ένα ανδρόγυνο βλέμμα πάνω και κάτω, επιλέχθησαν δύο χώροι στη μουσειολογία του πρώτου ορόφου με χαρακτηριστικές διακοσμητικές περιδιαθέσεις φωτογραφικών αναφορών, προηγείται η γυναίκα, είναι ρούχα βόλτας στο λιμάνι του Βόλου, στην αυστηρή ζωή του τόπου. Είναι μια μίμηση στο λιμάνι, στην Πολίτικη εντύπωση του τόπου που γέννησε τον πολιτισμό.
Ένα ρούχο ανδροκρατικής περιόδου στιλιστικής διάθεσης άνδρα σε ανδροκρατούμενη κοινωνία.
Μια νυφική, ίσως σύνθεση, όπου το βλέμμα εστιάζει στη δαντέλα στο πάνω μέρος εκλεκτικιστικής φόρμας 18ου αιώνα οπότε και το βλέμμα πέφτει στην κοιλιά της γυναίκας που το φορά, ένα ζωνάρι σχηματίζεται με ένα μαντήλι στο ίδιο μήκος να πέφτει. Προσδίδει μια χάρη για τη γυναίκα και την εγκυμοσύνη.
Παρατηρήθηκαν ανακατασκευάσματα του μουσείου, τα οποία επιλέχθησαν και ως ευρήματα που πιθανόν υπήρχαν ήδη στον χώρο, βλέπουμε μια ιδέα σχολικής ενδυμασίας, σχολικής ποδιάς στα μπλε των κοριτσιών της πολιτικής των εποχών, ο Βόλος ενισχύεται από αυτήν την άποψη. Πιθανόν υπήρχε ήδη στο πλαίσιο της έκθεσης του μουσείου διότι αφορά στην τοποθεσία του σε μια αίθουσα σχολικής τάξης με παλιά θρανία και καθίσματα, πίνακα και κιμωλίες. Ανακατασκευάσματα της πόλης.
Η έκθεση παρουσιάστηκε ομοιόμορφα χωρίς χρονικές αναφορές και διαδρομές στη βόλτα που κάνεις. Υπάρχουν θετικά στηρίγματα για το παρουσιαστικό των ενδυμάτων, οι γυναίκες της πόλης πολλές στα εγκαίνια να συμπλέουν στο αίσθημα της πόλης στους διαδρόμους και στα μουσεία της περιοχής.
Σαν έκθεση δεν επιδιώκει να συμπλεύσει με το ρηξικέλευθο, το ραγδαία σύγχρονο, επιθυμεί το ποιοτικό, το γυναικείο στυλ, την απόσβεση μιας επιθυμίας της διοργάνωσης να δει η πόλη και ο κόσμος μια τέτοια έκθεση πολιτιστικά και λιγότερο πολιτισμικά. Στον πλανήτη υπάρχουν περιοδικά, εκδόσεις, σχεδιαστές μόδας, ο χώρος της μόδας συνεχώς εμπλουτίζεται και αποτελεί μια προσεκτική έκθεση επαρχίας και πολιτικής ανάδειξης της μικρογραφίας του Βόλου που γέννησε, όμως όλα τα θαύματα.
Μια ρυθμολογία που μπορεί να γίνει πιο σύγχρονη παρακάτω, ξεκινήσαμε έτσι με μια ιστορικότητα, αναφέραμε πολιτική, όπως είναι το Σιδηρόκαστρο Σερρών χαρακτηριστικά, σχέδιο με πολιτική και αυτό το πιο αξιοπρεπές, ευγενικό αίσθημα που απαιτούσε η πόλη, παρά ο κάτοικος της, ήταν υπόχρεος.
Μια ωραία διάθεση σετ ύφανσης σε στοίχιση, τα χρώματα, λευκό ζαχαρί ιβουάρ, κόκκινο θαμπό και φωτεινό ταυτόχρονα επιπλέουν μαζί στον τοίχο της νιότης και της χαράς.
Η "κριτική με εικαστικά" μπορεί να γίνει εδώ συνεχής της προηγούμενης, αν θεωρήσουμε το μπούστο από πάνω σε μαύρο ύφασμα θετικό, διακοσμητικό στις παραλληλίες της σύγχρονης ζωής του Βόλου. Είναι γυναικείο, θα μπορούσαν αυτές οι γαλάζιες πέτρες να είναι γαλανά μάτια στην Παράδοση του Βόλου, αστραφτερά να σημαίνουν πολιτική.
Σε αυτό το μπούστο που εστιάζει η κάμερα, επίσης, θα μπορούσε η γυναίκα που το φοράει να βγαίνει λίγο πριν από την κουζίνα της, τα καφέ στις αποχρώσεις αυτό δείχνουν, μια οικειότητα σε βολιώτικο νοικοκυριό, φέρει μια διακόσμηση. Είναι νεωτερικής κοπής και βλέψης, θα μπορούσε να φορεθεί σε ντίσκο, βραδινή έξοδο. Τα αστραφτερά χρυσά πάνω και κάτω προκαλούν την κλωστή σε ρυθμό. Λουλούδια μικρά και πολύτιμα, επίπεδα στην κλωστή, ογκώδη στο πέτρωμα, από το χρυσό στο χρώμα.
Στη ρυθμολογία που σχηματίζει αφηρημένα ο νους, βλέπουμε μια νεωτερικότητα στο μπλε - σιέλ χρώμα της πολιτικής του Βόλου, όπως αυτή διαφάνηκε στη συγγραφή από την προσωπική ερευνητική δογματική/διδακτορική του 2010. Το φόρεμα σχηματίζει κάποιες κυψέλες, κάποιες καμπύλες όμορφες λευκές, κίτρινες, γαλάζιες, διαφάνειες. Είναι πολύχρωμο περισσότερο στο απόγευμα του ποτού που πίνεις και το φοράς. Είναι πρωϊνό, επίσης για βόλτες στην πόλη της Αθήνας, του Βόλου. Η χάρη πάει στην Αθήνα εδώ.
Εδώ παρατηρούμε τη χρυσή "σχεδιαστική" κλωστή στο μέσον ψηλά στον θώρακα, είναι περίτεχνη, "ηγετική" στο ύφος, μπορεί να φορεθεί από γυναίκα - ηγέτη, να εκφράσει την άποψη της στην πολιτική.
Κάπως προβληματικές, βρίσκουμε τις συνθέσεις των ρούχων οπότε και σκέφτηκαν οι επιμελήτριες της έκθεσης να στήσουν τα ενδύματα προσόψια κατά μήκος του τοίχου που συνοδεύει μουσειολογικά τους ορόφους για την φωτογραφική έκθεση με ιστορική αναδρομή.
Μια ρυθμολογία που θα συνεχίσει για λίγο ακόμη και σε μια σκέψη που θέλει την "κριτική με εικαστικά" πιο παιχνιδιάρικη ακόμη ως εντύπωση γραφής - παιχνιδιού, όμως η λογική των αιώνων μας έβαλε και μας τοποθέτησε στην ηλικία της γυναίκας που φορά τα ρούχα στο αιώνιο πολιτικό στοιχείο της έκθεσης.
Μια έκθεση με τη συνοδεία ενός καταλόγου, φθηνού σε αγορά από το Ίδρυμα Κωστόπουλου στην Αθήνα, μικρού σε δαπάνη και προσφορά στην πόλη. Εγκαίνια με πιοτό και γλυκίσματα σε ποτηράκι σφηνάκι της διαλογής της πόλης και ένα αίσθημα κοσμοπολίτικο στην αίσθηση του επισκέπτη ως επιδίωξη.
Κάπως απύθμενη και ενώ είχε πολλά να δώσει ως τίτλος, ως φορέας τυπικά φιλοξενίας εκθέσεων, όπως το Μουσείο της Πόλεως του Βόλου. Η έννοια "γυρίσματα" από τον τίτλο φέρει πολιτικά νοήματα, φέρνει στο νου τα Τσιπουράδικα του Βόλου, τις ποικιλίες στη σκέψη που στροφάρει ο νους.
Έλειπε η ιστορική αναδρομή όπως προείπαμε, έλειπε η σεξουαλικότητα της γυναίκας της δεκαετίας του '80, αφιερώθηκε με άλλον τρόπο στην παρουσίαση. Η εκρηκτικότητα του στυλ, στο σχέδιο, στη γυναικεία ομορφιά. Βλέπουμε μια διάσπαρτη, σποραδική παρουσίαση στη μόδα της εποχής του Βόλου κατά τον 20ο αιώνα.
Η "κριτική με εικαστικά" δεσπόζει ανάμεσα σε Αστέρηδες, σαν τον Γκέκα και ανθηρά σπαρτά της ζωγραφικής του, όπως την παρουσίασε η πόλη σε γκαλερί και χώρους της. Η γυναίκα είναι όμορφη στα άνθη της.
Θα μπορούσες να θυμηθείς νονές ή θείες σε παλαιά σπίτια και μονοκατοικίες της πόλης και του λιμεναρχείου να φορούν και να δροσίζονται στα μετάξια της εποχής τους, τα χρώματα που φορέθηκαν σε αυλές και νιότες ή νότες που πέρασαν και χάθηκαν αλλά τις μιμούνται. Φορέθηκαν προθήκες στην έκθεση, γυάλινες για να δείξουν κι άλλα κι άλλα κι άλλα, τα πολλάκις του Βόλου πάντοτε.
Κάπως άτροπα στον τρόπο, όμως της παρουσίασης που θέλει τη γυναίκα αριστοκράτισσα στην πολιτική και στον σχεδιασμό της πόλης. Παράδοξες, λοιπόν, γραφές και λέξεις και νοήματα.
Στον δεύτερο όροφο οπότε και επιτρέπεται να το γράψουμε για την οικιακή αίσθηση των παραπάνω φορεμάτων του Βόλου σε έκθεση - ντε! ή α ναι; - βλέπουμε μια πολυχρωμία, οικιακή εργασία, καρό, ματ χρώματα, οι κοπέλες βγαίνουν στα μανάβικα, στους φούρνους, στα μπακάλικα, ως εκεί πάει η χρήση γης στην τοπογραφία της πόλης στην ενδυμασία που βλέπω παραπάνω. Εμπορία και πάλι, έπαιξε το ρόλο της στην πολιτική.

Και με αυτό κλείνουμε για το μεσημέρι της Άνοιξης και της γραφής από το Βόλο, το μάτι είδε λογικά την ιστορία του φορέματος εδώ, καθώς ενισχύεται κι από μια φωτογραφία στο όπισθεν, μια κοπέλα απεικονίζεται στη φωτογραφία. Μια χάρη από κουζίνες, τελειώνοντας, κι ας την υποτιμήσαμε στα χρόνια τα αιώνια...

Δική σας,

Ελευθερία Στίκουλου - Ritsa Blue
 

19.4.18

Παρατήρηση στον Giorgio de Chirico, Οι πλατείες της Ιταλίας - Άνοιξη, Απρίλιος 2018 - Βόλος


Για τον μήνα Απρίλιο της φετινής Άνοιξης του έτους 2018 θέλουμε να αναφέρουμε εδώ από αυτό το ιστορικό ιστολόγιο που διερευνά την ιστορία της τέχνης και τα εικαστικά της ως κριτική ότι θα μας απασχολήσει στο πολύπλευρο έργο του αγαπητού σήμερα στην πόλη Giorgio de Chirico η θεματολογία του ως προς τις Πλατείες της Ιταλίας. Ως θεματική και ως καλλιγραφία της αισθητικής της ζωγραφικής της πόλης στην οποία έζησε και γεννήθηκε στο Βόλο του νομού Μαγνησίας, ως θεματική για το φετινό τρίμηνο της Άνοιξης, επιλέχθηκε ο ζωγράφος του υπερρεαλισμού και των μοντέρνων κινημάτων για να αποδώσει το ιστολόγιο (blog) τη λογική της καθημερινής βάσης της ανάγνωσής του. Για τη σεζόν 2017-2018 , λοιπόν κι ενώ τρέχουν τα πιο όμορφα πολιτιστικά στη χώρα μας επιλέγουμε τέσσερις θεματικές αναδρομικές σε κάθε τρίμηνο, οπότε και είδαμε τα Εικαστικά σε μηνιαίο επίπεδο βέβαια, αλλά με αυτά ξεκίνησε το φθινόπωρο της σεζόν, είδαμε την Αρχιτεκτονική - Τοπογραφία για τον χειμώνα, στη συνέχεια βλέπουμε τον Giorgio de Chirico για την άνοιξη και τέλος θα κλείσουμε το καλοκαίρι με το τρίμηνο για την Αισθητική. Αυτές οι τέσσερις θεματικές, λοιπόν μας έδωσαν την ευκαιρία να έρθουμε σε επαφή ξανά με το ιστολόγιο πιο σοβαρά στην προσέγγιση της συγγραφέως - κριτικού - θεωρητικού και διδάκτορα ως Τοπογράφος σε ένα επίπεδο ήπιο και απλά προσεγγιστικό ως προς τις βαθύτερες γνώσεις της. Ακριβώς υπάρχει θέμα διαδικτύου και της πολυπλοκότητας του παγκοσμίως, πόσο μάλλον αν χρησιμοποιείται από την Ελλάδα προς την Ελλάδα εφόσον υποστηρίζεται η ελληνική γλώσσα. Θα επικεντρωθούμε, λοιπόν στις Πλατείες της Ιταλίας για τον μήνα Απρίλιο, οπότε και θα δούμε την ιστορία τους μέσα από την ιδέα της πόλης του Βόλου, αυτό μας ενδιαφέρει ώστε να νιώσουμε απλά το αίσθημα τους στο γνώρισμα της πόλης της Θεολογίας και του φωτός. Τι σήμαιναν, λοιπόν οι Πλατείες της Ιταλίας... Χαρακτηριστικά, μιλάμε γι αρχιτεκτονική, τοπογραφία, κτίσματα, οικοδομικά περιβάλλοντα. Έφερε στο νου του ο de Chirico την αρχιτεκτονική κι ενώ είναι γεννημένος στο Βόλο, οπότε και χαρακτηριστικά αναφέρεται ο σταθμός του ΟΣΕ, σχεδιασμένος κι από τον πατέρα του Εβαρίστο, ώστε να αποφέρει ζωγραφικά τον τοίχο σε όποια του έκφραση στην ιταλική αναγέννηση του υπερρεαλισμού. Μας φέρνει μπροστά σε αρχιτεκτονική, τοπογραφία, μας απασχόλησαν ήδη τον χειμώνα αυτές οι δύο έννοιες, "αριστοκρατικά" εδώ στο παλιό μας ιστολόγιο σήμερα. Πολύ σημαντική η διαπίστωση για το ξεκίνημα της έρευνας, της ζωής του στην πόλη αυτή, στη διάχυση της ιστορίας της τέχνης. Έργα που μιλούν γι αρχιτεκτονική, λοιπόν, για τοίχους και κτίσματα σε περιβάλλοντα που βλέπουν ουρανό και γη, αέρα, αυτά είναι τα στοιχεία της φύσης. Ίσως τη φωτιά τη βάζει η αναγέννηση που επιδιώκει μέσα του από τα θεολογικά εδάφη της πόλης του Βόλου στην περίφημη Ιταλία και έκρηξη της τέχνης, αυτό συνέβη κι επιδιώξαμε το 2012 επίσης. Σε αυτό το επίπεδο η αρχιτεκτονική ορθώνεται, υφώνεται σε τείχη και υψομετρίες παραπλεύρως του διαβάτη της ζωγραφικής του ή του θεατή, του συγγραφέα της τέχνης τους. Σε αυτό βλέπω ένα συναίσθημα, στο τοιχίο το ίδιο, είναι μια μεταφορά τέχνης από τον Βόλο στην Ιταλία, όπου έζησε το συναίσθημα του. Είναι σα να σηκώνει την ηθική του στους αρχιτεκτονικούς τοίχους που πετυχαίνει σε άσπρο χρώμα. Εδώ προτιμήσαμε μια έκδοση για να συνοδεύσει το άρθρο όπως τον Μάρτιο φέτος, το ίδιο και τον Μάϊο. Οι χάρακες του έφεραν τις διαστάσεις, λοιπόν και τα ζωγραφισμένα τοιχία είναι σαν αρνητικά φίλμ που παίρνεις από το φωτογραφείο όταν εμφανίζεις ένα αναλογικό φιλμ. Αυτά τα μαύρα κουτάκια στο πάνω μέρος, τα παράθυρα της εξόδου, οι καμάρες της Ιταλίας ή στα Ψαράδικα της πόλης του Βόλου σε ομιλίες έξω από το ίδιο το κέντρο τέχνης Giorgio de Chirico. Τι σήμαιναν, λοιπόν οι Πλατείες της Ιταλίας... Μια ανορθόδοξη αρχιτεκτονική και αίσθηση τοπογραφίας, που είναι πιο ριψοκίνδυνα επίφοβη στην όψη από τις αιχμηρές γωνίες που σχηματίζουν οι πολιτικές των κτισμάτων που αναπαριστώνται. Οι πολιτικές, λοιπόν των εποχών και οι ζωγραφικές του ικανότητες είναι κάτι άλλο, βαθύτερο στην ιστορία του χρώματος και της τέχνης, αυτά τα άσπρα, τα βαθιά πράσινα, τα ορείχαλκα. Αυτές οι δυσαναλογίες στην οπτική γωνία των ζωγραφικών ικανοτήτων του κάνουν τον ίδιο δογματικό και αρχιτεκτονικό στην όψη, έχει τις γωνίες και τα σχέδια της ζωγραφικής του άποψης στον καμβά, σαν τον Δρυγιανάκη του Βόλου, που είχε αυτόν τον μωβ, πορτοκαλί, ροζ αρχιτεκτονικό περίτεχνο διάκοσμο στον ίδιο. Έτσι μηχανικά τα σώματα ήταν στη ζωγραφική του, σαν κατασκευές από λαμαρίνες ή μέταλλα της εποχής του ή προηγούμενων αιώνων. Η σκιά και το φως του ήλιου στα έργα, η λογική της αναγέννησης στον ίδιο και στον ήλιο, η αγάπη να περπατήσει στην ιστορία της τέχνης, οι πλατείες της Ιταλίας για τον μήνα Απρίλιο να εδραιωθούν στο Βόλο για την πόλη που έζησε και δε θα μάθει κανείς πόσο αγάπησε... Σε μια Ελλάδα ή σε έναν πλανήτη που η ιστορικότητα των προσόψεων των κτισμάτων ή των αρχιτεκτονημάτων θέλει τη γκραβούρα ή το χαρακτικό ή το ζωγραφικό της εποχής να δεσπόζει στην γυαλάδα ή υαλάδα του ήλιου που θαμπώθηκε και κρύφτηκε. 


Δική σας,

Ελευθερία Στίκουλου - Ritsa Blue


18.4.18

Παρατήρηση στη δημόσια Γλυπτική του Βόλου, Άγαλμα Ηρώων - Άνοιξη, Απρίλιος 2018

Έτος 2018_Άγαλμα Ηρώων Παραλιακό Μέτωπο Βόλου ( Αρχείο Ελ. Στίκουλου )


Έτος 1942_Βόλος: καπναποθήκες με χιόνι ( Αρχείο ΔΗΚΙ )

Για την τελευταία ενημέρωση της φετινής ετήσιας "εκδήλωσης" του ιστολογίου θα θεωρήσουμε το θεωρητικό λεκτικό εικαστικό δρώμενο της εποχής μας ως ιστορικό εφόσον κλείνει μια σειρά από δέκα συμβάντα της πολιτικής αισθητικής του Βόλου. Στα εικαστικά, λοιπόν, και με αγάπη στο σθένος της πόλης θα συγκρίνουμε και θα ασκήσουμε κριτική στο κλείσιμο της παρατήρησης για το πιο δημοφιλές άγαλμα της περιοχής μας, το άγαλμα Ηρώων στο παραλιακό μέτωπο της πόλης. Υπάρχει μια φωτογραφία από απλή ψηφιακή κάμερα της εποχής μας στο έτος 2018 και μια φωτογραφία από σπάνιο αναλογικό φακό της εποχής του πολέμου και της Κατοχής του 1940 - 1944 από το Δημοτικό Κέντρο Ιστορίας και Τεκμηρίωσης. Σήμερα νιώθουμε την "περίμετρη" από τη λέξη περίμετρος αίγλη του και χάρη στην πολιτική της γλυπτικής του σύνθεσης. Σήμερα η κριτική του κλείνει σαν να πετύχαμε στόχο στο βλέμμα μας και το παλιό του ιστορικό του αίσθημα όταν το βλέπεις από την πρόσοψη του, πετύχαμε τη νίκη λέει μέσα του κι έξω του, η αισθητική της ιστορίας της τέχνης παγκοσμίως το εξωτερικεύει. Σαν να το λέει η περίφημη εγγονή στον παππού από το Σιδηρόκαστρο Σερρών στην πόλη του τσίπουρου του πολύφημου σαν τους μύθους του. Το υλικό του αγάλματος κάπως "αναβαθμίζεται" από την κριτική που έγινε στο δρώμενο αυτό, είναι πιο στέρεο, πιο ενδεικτικό στην όψη. Στη συνέχεια θα περάσουμε στο επίπεδο της κριτικής που γίνεται στο δρώμενο αυτό σε τρεις πολιτικές γραμμές, της Βόρειας Ελλάδας, της βορειοελλαδίτικης και του Σιδηρόκαστρου Σερρών. Στην εικόνα αυτή του 1942, στη σπάνια αυτή ομορφιά της εικόνας μας, φιλοτεχνούμε μια κριτική στο σήμερα και στο τότε ανάμεσα στο χρώμα και στο ασπρόμαυρο. Η λογική της πολιτικής με την ονομασία "Βόρεια Ελλάδα" στην κριτική σχετίζεται με το μέγεθος, τη λογική ότι παίρνεις τα μεγέθη, τα περίμετρα και τα εσωτερικά και τα διαμορφώνεις, επιμήκυνση μπορούμε το πούμε. Στο σημείο αυτό η Βόρεια Ελλάδα είναι στην τοπογραφία της τοποθεσίας εφόσον φέρουμε εμπράγματα στο έδαφος την στιγμή της λήψης της και στην τοπιογραφία. Η βορειοελλαδίτικη είναι στην αίγλη της λεπτής γραμμούλας της σχεδιαστικής που υπάρχει στην πραγματικότητα στα κτίρια και σε ότι περιτριγυρίζει το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας στο παραλιακό μέτωπο, όπως και απεικονίζεται. Σε αυτήν την ιστορικότητα του βλέμματος και της οπτικής γωνίας από το πάρκο που σήμερα είναι το καφέ Άρωμα προς τη γωνία της προβλήτας. Το Σιδηρόκαστρο Σερρών ως πολιτική είναι στο πολεμικό έδαφος του Βόλου, στον σχεδιασμό, την αίσθηση του που πατάνε οι κάτοικοι σε μια πόλη με Κατοχή. 


Στην αισθητική...


Δική σας,

Ελευθερία Στίκουλου - Ritsa Blue

17.4.18

Παρατήρηση στη δημόσια Γλυπτική του Βόλου, Άγαλμα Ηρώων - Άνοιξη, Απρίλιος 2018

Έτος 2018_Άγαλμα Ηρώων Παραλιακό Μέτωπο Βόλου ( Αρχείο Ελ. Στίκουλου )


Έτος 1941_Λιμάνι του Βόλου με καΐκια ( Αρχείο ΔΗΚΙ )

Στο σημερινό κι ευτυχές παράδειγμα της ιστορίας της κριτικής της τέχνης μέσα από το θεωρητικό λεκτικό εικαστικό δρώμενο της πόλης στα χνάρια του Ιάσονα και της Ανδρομέδα στους αστερισμούς του Βόλου και του σύμπαντος, θα περιγράψουμε εδώ την πολιτική της εικόνας της αισθητικής της εποχής μας. Θα μας απασχολήσει, λοιπόν, μια φωτογραφία αρχείου από το Δημοτικό Κέντρο Ιστορίας και Τεκμηρίωσης και μια προσωπική φωτογραφία αρχείου, του 1941 και του 2018 έκαστη. Στην πολιτική μας η κριτική γίνεται από τον Βόλο τον μακρινό στην Αμερική, θα νιώσουμε την ιδέα της Παράδοσης του Βόλου, όπως σωστά πετυχαίνει η δογματική/διδακτορική του έτους 2012, είναι το έτος μεταξύ άραγε; Σήμερα βλέπουμε τη λογική της κύριας βασικής εικόνας του 2018 μέσα από την ιδέα της αλλοίωσης της, δηλαδή κάτι παρατηρούμε στο φόντο που σχολιάστηκε στην τελευταία ανάρτηση όπου η ηθική του πνεύματος ήθελε να σχολιάσουμε το φόντο της εικόνας. Είναι αυστηρή η αίσθηση σήμερα της γλυπτικής του σύνθεσης, πολιτικοποιημένο το βλέμμα για να τη δεις, αυτό ξεχωρίζουμε στην κριτική. Σιγά σιγά ολοκληρώνεται το βλέμμα της κριτικής και κλείνει η ιδεολογία της σκέψης. Ίσως κάτι στην αίσθηση που προκαλεί η παρατήρηση στο φόντο είναι και μια αλλοίωση ταυτόχρονα, δηλαδή θα μπορούσε να είναι επεξεργασία εικόνας σε λογισμικό εικόνας. Προχωράμε, λοιπόν, στην αισθητική της πολιτικής μέσα από τρεις βασικές έννοιες της εικόνας σε πολιτική στο αρχείο του 1941, με τρεις βασικές πολιτικές γραμμές, συγκεκριμένα αυτήν της Βόρειας Ελλάδας, της βορειοελλαδίτικης και του Σιδηρόκαστρου Σερρών. Πολιτικές ραγδαίες στη σημασία της πόλης μας στην κεντρική Θεσσαλία στα ανοίγμα του Παγασητικού και του παππού στο Σιδηρόκαστρο, στο τσίπουρο και στην αγάπη. Οι αναρτήσεις ταξιδεύουν στο χρόνο, στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας και γίνονται μάθημα στη Μαρίνα Λαμπράκη - Πλάκα. Θα αφιερώσουμε εδώ τη σκέψη μας. Η αίσθηση της Βόρειας Ελλάδας υπάρχει στο σημείο που νιώθεις το αρχείο εποχής του 1941 σε μεγάλο μέγεθος, ως ευμεγέθες δηλαδή στην όψη, η αισθητική στο βλέμμα θέλει τη θάλασσα να ανοίγει το λιμάνι και την προβλήτα, τα καράβια είναι αραγμένα στην άκρη του λιμανιού, η μικρή βάρκα στα αριστερά δίνει το βηματισμό, την έμφαση στο βλέμμα, την προοπτική, την οπτική γωνία. Οι ράχες και άκρες στις βάρκες είναι η αγάπη για το ταρακούνημα που προκαλούν στη θάλασσα όταν φυσάει και σαλεύει το κύμα. Στη βορειοελλαδίτικη σαλεύει η σκιά στο κύμα από το φως του ήλιου, πώς τρέχει το κυματάκι στο βλέμμα μας, η βορειοελλαδίτικη δίνει τη χαρά στο κύμα, η εικόνα σκουραίνει πλευρικά και πλαγίως και δίνει βάθος και την εικόνα του φακού του φωτογραφικού που την αποτύπωσε. Η πολιτική γραμμή στο βλέμμα της αισθητικής είναι στην αχνή πολιτική που απέδωσε η ιδέα της ελληνικής Δικτατορίας για παράδειγμα, δηλαδή κάτι κάνει τα πλοία να ξεχωρίζουν σαν μικρές μαύρες γραμμούλες, σχεδιασμένες με ραπιοδογράφο, με μελάνι. Σαν το οινόπνευμα που έπνιξε πολιτικά δήθεν την Ευρώπη του εικοστού αιώνα, το γκαζάκι που το ενεργοποίησε και έφερε την παγκόσμια ανάφλεξη. 

Στα αρχοντικά πλοία και στην αγάπη της δογματικής στα λιμάνια της πόλης...

Δική σας,

Ελευθερία Στίκουλου - Ritsa Blue

13.4.18

Παρατήρηση στη δημόσια Γλυπτική του Βόλου, Άγαλμα Ηρώων - Άνοιξη, Απρίλιος 2018

Έτος 2018_Άγαλμα Ηρώων Παραλιακό Μέτωπο Βόλου ( Αρχείο Ελ. Στίκουλου )


Έτος 1941_Θεσσαλία: Προσωρινή γέφυρα ( Αρχείο ΔΗΚΙ )

Συνεχίζοντας οι σημαντικές ημέρες σήμερα, θα αναρτήσουμε μια σειρά σκέψεων και εικόνων σε σχέση με το θεωρητικό λεκτικό εικαστικό δρώμενο της περιοχής, το οποίο ξεκίνησε το ιστολόγιο (blog) για δέκα συνεχείς δημοσιεύσεις. Πρόκειται για μια ιδέα συγχώνευσης της ζωής στην Κατοχή της Ελλάδας κατά την περίοδο 1940 - 1944 και της αισθητικής που προσέδωσε η πολιτική μέσα από τόσο σημαντικά γεγονότα παγκοσμίως. Τι κάνει μια φωτογραφία, λοιπόν, σε τι μας μεταφέρει και σε τι μας ταξιδεύει... Παρατηρούμε μια βασική κάθε φορά και συγκεκριμένα την πρώτη αυτού του άρθρου εδώ στο επίπεδο του προσωπικού αρχείου της συγγραφέως και σε συνδυασμό με το προσωπικό αρχείο του Δημοτικού Κέντρου Ιστορίας και Τεκμηρίωσης με έδρα στο Βόλο. Μας χαρακτηρίζει μια χαρά και μια ευδιάθετη ατμόσφαιρα διότι ολοκληρώνεται σιγά σιγά αυτό το δρώμενο στην Ελλάδα, οπότε και μας απασχόλησαν πολλές και "παιχνιδιάρικες" απόψεις με εικαστική κριτική στην ιστορία της τέχνης του Βόλου. Συνεχίζουμε τη σκέψη μας και λέμε ότι στο άγαλμα σήμερα παρουσιάζει μια άλλη διάθεση στην πολιτική της αισθητικής της εικόνας, τα γαλάζια χρώματα του ουρανού στο φόντο είναι πιο φωτεινά, πιο αθώα βολιώτικα. Το άγαλμα φαίνεται ήπιο, ομαλό, διατρέχει τη φύση του λιμανιού με ηρεμία στη σημερινή μας θέαση. Αυτό παρατηρήθηκε εκ πρώτης όψεως. Σήμερα φωτίζεται το φόντο, ο ουρανός, τα σύννεφα, η ηλιοφάνεια του σημείου. Είναι εξαιρετικό το ηλιοστάσιο γύρω από το άγαλμα, έτσι το αναφέρουμε περιχαρές όπως είναι. Πολύ σωστά, λοιπόν, παρατηρούμε το φόντο σήμερα. Υπάρχει κάτι ιδιαίτερο στο υλικό, πόσο απαλά ταιριάζει η αίσθηση του στην κάπως διαφορετική πολιτική του Βόλου γύρω του. Για τις επόμενες τρεις έννοιες κι απόψεις στις οποίες βασίζεται η ιδέα των αναρτήσεων αυτών στο δρώμενο που ακολουθεί κάθε φορά ο κύκλος των σκέψεων στην κριτική με εικαστικά. Συγκεκριμένα, μας αφορά η πολιτική των Βόρειας Ελλάδας, βορειοελλαδίτικης, Σιδηρόκαστρο Σερρών. Έχουμε μια σπάνια φωτογραφία του έτους 1941 από την Ελλάδα και συγκεκριμένα τη Θεσσαλία με μια πρόχειρα στερεωμένη γέφυρα, τη χαρακτηρίζει η λεζάντα στο ΔΗΚΙ ως "προσωρινή γέφυρα". Για μια γρήγορα ιδέα κριτικής παρουσιάζουμε εδώ μια άποψη ότι η φωτογραφία έχει κάπως "εξωτικό" χαρακτήρα και σοβαρό ενδιαφέρον βλέπω στην τοπιογραφία, στην τοπογραφία του σημείου που είναι η πεζή γέφυρα. Προσωρινή μεν, αλλά με ωραία στατικά θεμέλια και το γύρω πράσινο της περιοχής. Είναι χαρακτηριστικός ο κορμός έμπροσθεν της γέφυρας, εμποδίζει στην ομαλή όψη και είναι σημείο τομής στην εικόνα. Χαρακτηριστικά, επίσης και τα ύδατα στο κάτω μέρος της φωτογραφίας. Πράγματι εκφράζεται το στοιχείο του πολέμου στο σημείο αυτό, η περιοχή κατακλύζεται από την ιταλική Κατοχή. Η Βόρεια Ελλάδα στην ιδέα της φωτογραφίας και με την ιδέα ότι τόσο το άγαλμα Ηρώων στο Βόλο δημιουργήθηκε για λόγους απελευθέρωσης επανάστασης στον πόλεμο, όμως και η λογική της πολιτικής της Βόρειας Ελλάδας στην ιδέα του πολέμου και συνολικά όλα συνδέονται. Η Β. Ελλάδα υπάρχει στον σχηματισμό της ιδέας της λογικής της τοπιογραφίας της εικόνας, δηλαδή στον άξονα της γραμμής της γέφυρας με τη γραμμή του πρασίνου από πίσω και μια λοξότητα που παρατηρείται, γέρνει κάπως προς τα δεξιά, το ίδιο η στατική βάση της γέφυρας. Αυτή η σχηματοποίηση προκαλεί τη Β. Ελλάδα. Στην πολιτική της δογματικής της βορειοελλαδίτικης στην πολιτική της Β. Ελλάδας βλέπουμε τα εξής, μας ελκύει έτσι επιβέβλημενα ως στοιχείο εύρεσης στην εικόνα και ως "αφηρημένη σκέψη" το γεγονός της στατικής σκαλωσιάς στο κάτω μέρος της γέφυρας και της σκιάς ανάμεσα σε αυτή, στα ύδατα, οι αντανακλάσεις διαμέσου. Είναι το σημείο που κάνεις κριτική στην τέχνη της φωτογραφίας έτσι πολιτικά, αυστηρά, βοηθάει το ασπρόμαυρο στοιχείο της. Ολοκληρώνουμε με το εξής, αυτό του Σιδηρόκαστρου Σερρών, οπότε και το συναντούμε στην ιδέα της πολιτικής του σημείου της περιοχής, τα δέντρα και ο αέρας που τα διαπερνά προσδίδουν κάτι στην εικόνα, στο εύρημα που θέλουμε να έχουμε. 

Σήμερα αυτά τα δύο, οι εικόνες δηλαδή, προκαλούν μια χαλάρωση, μια γαλήνη, μια ξεκούραση... τελειώνουν οι σκέψεις και μαζί τους ο πόλεμος τότε.

Δική σας,

Ελευθερία Στίκουλου - Ritsa Blue


12.4.18

Παρατήρηση στη δημόσια Γλυπτική του Βόλου, Άγαλμα Ηρώων - Άνοιξη, Απρίλιος 2018

Έτος 2018_Άγαλμα Ηρώων Παραλιακό Μέτωπο Βόλου ( Αρχείο Ελ. Στίκουλου )


Έτος 1941_Θεσσαλία: Μετέωρα ( Αρχείο ΔΗΚΙ )

Για σήμερα λοιπόν, που είναι μια από τις πιο ιδιαίτερες ημέρες των ιστορικών σκέψεων μας σε αυτό το ιστολόγιο (blog) αφιερωμένο στην ιστορία της τέχνης, θα σκεφτούμε το θεωρητικό εικαστικό λεκτικό δρώμενο της εποχής μας μέσα από δύο φωτογραφίες - εικόνες, η μία σύγχρονη του έτους 2018 κι έγχρωμη από το προσωπικό αρχείο της συγγραφής και η άλλη κλασσικά όμορφα ασπρόμαυρη του έτους 1941 από το αρχείο του Δημοτικού Κέντρου Ιστορίας και Τεκμηρίωσης, τοποθετημένες αρχειακά σήμερα και οι δύο στην περιοχή του Βόλου. Μετά το χθεσινό και πρόσφατο εννοώντας δρώμενο, θεωρούμε στη σημερινή επόμενη διάθεση της κριτικής ότι το άγαλμα Ηρώων στην παραλία της πόλης δείχνει έναν όγκο και ένα μεγαλύτερο μέγεθος στην εντύπωση του, δείχνει μια διάπλαση έτσι όπως απεικονίζεται στη φωτογραφία το πάνω μέρος της γυναικείας φιγούρας που υποδηλώνει την τιμή και την ανδρεία στον πόλεμο. Να πούμε σε αυτό το σημείο της γραφής, ότι οι δύο τελευταίες αναφορές της κριτικής όπου διακρίναμε χαρακτικής αισθητικής στοιχεία όπως πνεύμονες ιατρικής βιολογίας ή πράσινα φύλλα στη θέση της πρώτης αναφοράς εδώ συνεχίζουν να υπάρχουν και σήμερα στο εσωτερικό του αγάλματος ως οπτικής ψευδαίσθηση, ψάχνοντας την ιστορία της τέχνης. Δίνεται μια έμφαση στη σκιά ειδικά στην αριστερή πλευρά της γλυπτικής σύνθεσης κάτω από το ευθύγραμμο οριζόντιο, σχεδόν λοξό τμήμα όπου ο γλύπτης χαράζει τα μαλλιά της κεφαλής της γυναίκας που απεικονίζεται. Οι γραμμές του έχουν ομαλοποιηθεί, έχουν γλυκάνει μπορούμε να πούμε. Μια αίσθηση σκληρότερου υλικού διαπερνά το πάνω μέρος της αριστερής γωνίας που σχηματίζει το χέρι της μορφής του αγάλματος με το κύριο σώμα του. Κάτι διακρίνεται εκεί. Υπάρχει μια επιπεδότητα σε όλη την έκταση και το εμβαδόν της φιγούρας αυτής. Μια επιπεδότητα που έρχεται μπροστά στην εικόνα όταν είσαι αφηρημένος στην οπτική του αίσθηση. Μια πλακάτη επιπεδότητα χαρακτηρίζει σήμερα την κριτική εδώ στο δρώμενο. Συνεχίζοντας και ολοκληρώνοντας, το τρίο που μας απασχόλησε στην κριτική σε σχέση με τις πολιτικές γραμμές της πολιτικής στη Μαγνησία και στην Ελλάδα, να υπενθυμίσουμε ότι αφορά τη Βόρεια Ελλάδα, τη βορειοελλαδίτικη, το Σιδηρόκαστρο Σερρών. Μας απασχολεί η δογματική έννοια σε όλα κι όπως φαίνεται υπάρχουν ιδιότητες αισθητικές με επιμέρους πολιτικές, όπως η αιχμηρότητα, για παράδειγμα στην έννοια της βορειοελλαδίτικης σε σχέση με τη Βόρεια Ελλάδα. Θα θεωρήσουμε, λοιπόν, ότι η Βόρεια Ελλάδα υπάρχει στην τοπογραφία της τοποθεσίας, στην τοπιογραφία της εικόνας εδώ, η οποία απεικονίζει λεπτεπίλεπτα τα όρη Μετέωρα στην Καλαμπάκα, μια πλευρά, μια όψη στο σύμπλεγμα αυτό το θρησκευτικό και ιερό της Θεσσαλίας. Υπάρχει κάτι στην αισθητική της τοπογραφίας του σημείου που θέλει τη δεξιά κάτω πεδιάδα να ανασηκώνει το σύμπλεγμα, να του δίνει όγκο, έμφαση. Παρουσιάζει μια χάρη η πλευρά του συμπλέγματος στη φωτογραφία και τονίζει την εντύπωση Βόρεια Ελλάδα. Υπάρχει μια ιστορικότητα στη φωτογραφία αυτή του 1941. Η βορειοελλαδίτικη, ίσως υπάρχει στην εντύπωση του καιρού στη φωτογραφία, στη βάση σαν ζωγραφική που σχηματίζουν τα δέντρα στη σειρά της περιοχής, έχουν μια κίνηση που τα παίρνει ο άνεμος. Κάτι υπάρχει στη συννεφιά και στα ελάχιστα σύννεφα αν υπάρχουν εδώ. Στις ιδιότητες της εικόνας υπάρχει ένας κορεσμός, μια αντίθεση στο γκρίζο αυτό ασπρόμαυρο, οι φωτοσκιάσεις του ουρανού πάνω στα ιερά βράχια. Η πολιτική Σιδηρόκαστρο Σερρών υπάρχει στην ιδέα της ιερότητας των βράχων κυρίως, στα ψηλά όρη, στις κορυφές εκεί όπου στεγάζουν το απόρθητο έδαφος τους οι μονές και οι εκκλησιές του ιστορικού σημείου. Κάτι μας κάνει να βλέπουμε αφηρημένα ούτως ή άλλως, η ιδέα του ιστολογίου είναι αυτή άλλωστε, και ο νους μας πάει στον Δρομέα του Βαρώτσου στην οδό Βασιλίσσης Σοφίας στην Αθήνα απέναντι από την Εθνική Πινακοθήκη και το ξενοδοχείο Hilton. Κάποια βράχια φαίνονται λαξευμένα αιχμηρά γι αυτόν τον σκοπό, είναι σα να βλέπεις σύγχρονη τέχνη στο ίδιο το έδαφος του όρους Μετέωρα, στις άκρες του. Ίσως είναι η ιερότητα του μέρους, της τοποθεσίας και της ιστορικής του καταγωγής που εμβαθύνει και σχετίζεται με το ιερό Σιδηρόκαστρο Σερρών.

Υπάρχει μια αραχνούφαντη λεπτοδουλειά στην ιδέα της φωτογραφίας μας που μας συγκινεί. 

Δική σας,

Ελευθερία Στίκουλου - Ritsa Blue


11.4.18

Παρατήρηση στη δημόσια Γλυπτική του Βόλου, Άγαλμα Ηρώων - Άνοιξη, Απρίλιος 2018

Έτος 2018_Άγαλμα Ηρώων Παραλιακό Μέτωπο Βόλου ( Αρχείο Ελ. Στίκουλου )


Έτος 1941_Ελλάδα: χώρα κατεστραμμένη από τον πόλεμο (Αρχείο ΔΗΚΙ )


Η μελέτη στο θεωρητικό λεκτικό εικαστικό δρώμενο της περιοχής ολοκληρώνεται και θεωρούμε ότι μας ενδιαφέρει η τελευταία δημοσίευση που έγινε κατά τη χθεσινή ημέρα για τις ανάγκες της κριτικής σε δύο φωτογραφικά αρχεία εποχής, όπως και θα θεωρηθεί η φωτογραφία του έτους 2018 και μια νέα για την καθημερινή διάταξη του γεγονότος από το Δημοτικό Κέντρο Ιστορίας και Τεκμηρίωσης, η οποία ακολουθεί. Για τη σημερινή εξέλιξη της έρευνας, λοιπόν, θα θεωρήσουμε ότι η συνέχεια της σκέψης θέλει το "εσωτερικό" του αγάλματος Ηρώων στην παραλία του Βόλου να το διαπνέει με δύο πνευμονικά στοιχεία αριστερά και δεξιά που φαίνονται σαν χαρακτικό εποχής, οπότε και σήμερα θεωρούμε ότι η ιδέα αυτή διαμορφώνεται σε δύο πράσινα φύλλα φυτού εσωτερικού χώρου, δηλαδή αντί για δύο μικρούς πνεύμονες, βλέπεις δύο φύλλα πρασίνου αριστερά και δεξιά, οπότε και έχουν ένα μικρό κορμό ή κλωνάρι να τα ενώνει με μικρότερα φύλλα επίσης. Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, ότι από μια βιολογία και ιατρικής αισθητικής ερευνητικής χαρακτική εντύπωση περνάμε σε μια άλλη βιολογία και χαρακτηριστικά που συνδέονται με τη ζωή και την ελευθερία της αναπνοής του ανθρώπου, δύο πράσινα φύλλα. Θα μπορούσε να είναι φύλλα δέντρου στην ποικιλία "πόθος", ένα φιλόδεντρο σαν κισσός.  Θα μπορούσε να είναι διφενμπάχια φύλλα, άλλη ποικιλία φυτού. Μας δίνει και πάλι αυτή η αισθητική μεταφορά μια ιδέα από γκραβούρα ή χαρακτικό εποχής με ενδιαφέρον βιολογίας και ακριβούς μελέτης. 
Ολοκληρώνοντας αυτό το θεωρητικό εικαστικό λεκτικό δρώμενο θεωρούμε ότι η επόμενη φωτογραφία θα μας κάνει να αναζητήσουμε τις τρεις πολιτικές γραμμές που επιζητούμε σε καθεμιά από τις πολλαπλές εδώ της ιταλικής Κατοχής και κατά την περίοδο 1940-1944 από το αρχείο ΔΗΚΙ. Αναζητούμε στην εικόνα την πολιτική της Βόρειας Ελλάδας, τη δογματική της Βορειοελλαδίτικης στην πολιτική της Β. Ελλάδας και τέλος, την πολιτική Σιδηρόκαστρο Σερρών. Εδώ παρουσιάζεται μια ασπρόμαυρη εικόνα αρχείου κι εμφάνισης εποχής πιθανόν σε σκοτεινό θάλαμο, πόσο δύσκολο εκείνα τα χρόνια, και βλέπουμε ως λεζάντα σε μια κατακραυγή που προκαλεί το ιδεώδες του πολέμου να θεωρεί την Ελλάδα ως χώρα κατεστραμμένη από τον πόλεμο. Είναι του 1941 και μας συγκινεί το στοιχείο της σύνθλιψης και εγκατάλειψης του τοπίου και της γειτονιάς που βλέπουμε. Μάλιστα, υπάρχει ανθρώπινο στοιχείο εφόσον υπάρχουν στρατιώτες στο έδαφος της εικόνας. Οι τρεις πολιτικές που αναζητούμε εδώ, λοιπόν, υπάρχουν στις εξής ιδέες. Η πολιτική της Β. Ελλάδας υπάρχει στη λογική της κατεστραμμένης ντόπιας αρχιτεκτονικής και τοπογραφίας που σχηματίζουν οι κατοικίες, βλέπεις τις στέγες αριστερά και δεξιά πάλι σε μια χαοτική κατάσταση γκρεμίσματος και βομβαρδισμών. Συνεχίζοντας στη δεύτερη πολιτική άποψη της βορειοελλαδίτικης, μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει στο φως του τοπίου κατά τη φωτογράφιση του στα ερείπια αυτά της γειτονιάς, φαίνεται η κούραση στην στατικότητα των στρατιωτών σε σημεία, δηλαδή στις προσόψεις των μικρών κτισμάτων, στα δοκάρια στο εμπρός της εικόνας, στο φως του ήλιου που τα διαπερνά. Εκεί τη θέλει η κριτική. Το Σιδηρόκαστρο Σερρών υπάρχει στο έδαφος που ανασηκώνει τα ερείπια σε όλο το μήκος και πλάτος της εικόνας, κάτω από τα συντρίμμια υπάρχει όγκος, κάτι θάβεται. Δημιουργεί ομαλότητες, διαπλάσεις του εδάφους.

Μια ρήξη σημαντική υπάρχει στο σύνολο των δύο εικόνων, μια ένταση από την ασπρόμαυρη, μια ενόχληση στο άγαλμα...

Δική σας,

Ελευθερία Στίκουλου - Ritsa Blue